Ἡ προέλευσις τῆς Τορά ἀπό τήν κλοπή τῆς Ἑλληνιστικῆς Σοφίας ( μέρος γ΄)

Οι επιπτώσεις είναι τεράστιες. Αν η Βίβλος είναι εμπνευσμένη από τον Πλάτωνα, τότε δεν είναι εμπνευσμένη από τον Θεό με τον τρόπο που ισχυρίζεται ότι είναι... Χρειάστηκε ο Χριστιανισμός για να πιστέψουν οι Ρωμαίοι στο εβραϊκό ψέμα... 

... το πλήρες εύρος της αναδιοργάνωσης — θα μπορούσε κανείς να πει επανεφεύρεση — της εβραϊκής εθνικής ζωής που ανέλαβαν οι νομοθέτες περίπου το 270 π.Χ., ακολουθώντας το φιλόδοξο πρόγραμμα που ορίζεται στους Νόμους του Πλάτωνα . Το έργο τους ξεκίνησε μόνο με τη δημιουργία μιας νέας συλλογής συντάγματος και νόμων, γραμμένης με πειστικά χαρακτηριστικά όπως υπαγόρευαν οι Νόμοι του Πλάτωνα, και αφηγούμενης μέσα σε έναν μύθο καταστατικού που περιέγραφε την αρχαία, θεϊκή προέλευση του έθνους.

...Οι Δέκα Εντολές είναι προσαρμοσμένες από ένα ελληνικό μοντέλο... Δεν έχει παράλληλο στην αρχαία λογοτεχνία της Εγγύς Ανατολής, αλλά μοιάζει με τις Εντολές των Επτά Σοφών , μια συλλογή ηθικών αξιωμάτων (Ἕπου θεῷ, Νόμω πείθου, Γονεῖς αἰδοῦ, Γνῶθι σαυτόν,Θεοὺς σέβου ,Φίλων χαρίζου, Μηδὲν ἄγαν και ούτω καθεξής)  που η παράδοση αποδίδει στους Επτά Σοφούς της αρχαϊκής Ελλάδος και οι οποίες ήταν χαραγμένες στον ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς, όπου βρισκόταν το περίφημο Μαντείο...

Ὁ Μωϋσῆς ἔχει κέρατα. Οἱ ἑβραῖοι ἰσχυρίζονται πώς ὁ τεράστιος Φιλόσοφος Πλάτων, μέ τήν μεγαλειώδη δεκάδων βιβλίων συγγραφή του, ἑνός θησαυροῦ Πνευματικῆς Φιλοσοφικῆς Γνώσεως, "ἔκλεψε " τά γραπτά τοῦ Μωϋσῆ. Ναί αὐτοῦ μέ τά κέρατα πού κατέβασε ἀπό ἕνα βουνό τίς "Δέκα Ἐντολές " τοῦ Γιαχβέ. Ὤ ναί, ἔχουμε συγχίσει τήν ἔννοια τῆς Σοφίας ! Πῶς εἴπατε ; Κι᾿ὅμως, σχεδόν ὁ μισός πληθυσμός στόν πλανήτη αὐτό πιστεύει ...  ( ἡ φωτό ἀπό τό βίντεο στό τέλος τῆς ἀναρτήσεως ) 

Τοῦ Laurent Guyenot

 Υπό τη βασιλεία του βασιλιά Ιωσία (639–609 π.Χ.), κατά τη διάρκεια εργασιών επισκευής στον Ναό, ο αρχιερέας Χιλκίας ανακάλυψε έναν «κύλινδρο του Νόμου (Τορά)». Τον έφεραν και τον διάβασαν στον βασιλιά, ο οποίος στη συνέχεια κάλεσε όλους τους υπηκόους του, «ιερείς, προφήτες και ολόκληρο τον λαό» και τους διάβασε φωναχτά «ολόκληρο το περιεχόμενο του Βιβλίου της Διαθήκης που ανακαλύφθηκε στον Ναό του Γιαχβέ». Ο βασιλιάς έφτιαξε αυτό το βιβλίο Νόμο και διέταξε τους ιερείς «να αφαιρέσουν όλα τα λατρευτικά αντικείμενα που είχαν κατασκευαστεί για τον Βάαλ, την Ασερά και ολόκληρη την παράσταση του ουρανού».

Αυτή η ιστορία αφηγείται στα κεφάλαια 22 και 23 του δεύτερου βιβλίου των Βασιλέων. Οι περισσότεροι μελετητές σήμερα θεωρούν αυτήν την ιστορία ως ένα κομμάτι προπαγάνδας που επινοήθηκε από βασιλικές και ιερατικές δυνάμεις για να παρουσιάσουν τον νέο τους νομικό κώδικα, που περιέχει το Δευτερονόμιο και το Λευιτικό, ως την αποκατάσταση ενός παλιού, χαμένου. Η Τορά δεν «ανακαλύφθηκε» αλλά γράφτηκε ή τουλάχιστον τροποποιήθηκε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ιωσία, λένε αυτοί οι μελετητές. Δεδομένου ότι τα βιβλία του Ιησού του Ναυή, των Κριτών, του Σαμουήλ Α΄ και Β΄, των Βασιλέων Α΄ και Β΄ εντάσσονται στο ίδιο ιδεολογικό πλαίσιο με το Δευτερονόμιο, υποτίθεται ότι γράφτηκαν κατά την ίδια περίοδο, αν και ενσωματώνουν παλαιότερο υλικό.

Ωστόσο, πιο σκεπτικιστές μελετητές επισημαίνουν ένα σοβαρό πρόβλημα με αυτή τη θεωρία: είναι αδιανόητο το Δευτερονόμιο και η Δευτερονομιστική ιστορία να γράφτηκαν και να προωθήθηκαν υπό μοναρχία, επειδή υποτιμούν τον βασιλικό θεσμό. Ο βασιλιάς απουσιάζει εντελώς από την Πεντάτευχο εκτός από το Δευτερονόμιο 17, μόνο και μόνο για να του επιβληθούν όρια στην εξουσία του, στον εξοπλισμό του, στον πλούτο του, στα άλογά του και στο χαρέμι ​​του. Η ιδέα ότι ένας βασιλιάς θα χρηματοδοτούσε έναν τέτοιο κώδικα νόμων και μια εθνική ιστορία που παρουσιάζει τη βασιλική εξουσία ως κάτι που παραχωρείται απρόθυμα από τον Θεό σε έναν άπιστο λαό (στο Α' Σαμουήλ 8:7), δεν έχει καθόλου νόημα. Η Δευτερονομική ιδεολογία ταιριάζει καλύτερα στο θεοκρατικό καθεστώς που οραματίστηκαν ο Έσδρας και ο Νεεμίας: την κυριαρχία μιας κάστας ιερέων, με έναν αδύναμο βασιλιά ή καθόλου βασιλιά. Σύμφωνα με τα λόγια του Philip R. Davies, συγγραφέα του In Search of “Ancient Israel”: A Study in Biblical Origins (1992), «η ιδεολογική δομή της βιβλικής γραμματείας μπορεί να εξηγηθεί μόνο σε τελική ανάλυση ως προϊόν της περσικής περιόδου». Σημαίνει ότι η ίδια η «μεταρρύθμιση του Ιωσία», και όχι μόνο η σταδιακή ανακάλυψη της Τορά, «αναγκαστικά θα θεωρηθεί ως ένας ευσεβής θρύλος, σχεδόν πιθανός ίσως, αλλά εξαιρετικά απίθανος». [1] Αυτή η Τορά υποτίθεται ότι γράφτηκε από τον Μωυσή, εγκαταλείφθηκε και στη συνέχεια αναβίωσε δύο αιώνες αργότερα από τον Ιωσία, στη συνέχεια κατέστη ξανά απαρχαιωμένη καθώς η χώρα καταστράφηκε και τελικά επέστρεψε από τη Βαβυλώνα από τον Έσδρα σε έναν λαό που δεν τη θυμόταν πια — αυτή η Τορά στην πραγματικότητα δεν ήταν ποτέ γνωστή πριν την επινοήσει ο Έσδρας. Είναι ένα ψέμα μέσα σε ένα ψέμα και μέσα σ᾿ ένα άλλο ψέμα σ᾿ ένα λαβύρινθο ψεμάτων ...

Ο Philip Davies μπορεί να χαρακτηριστεί ως «χαμηλού μινιμαλισμού», σε σύγκριση με τον Niels Peter Lemche και τον Thomas L. Thompson, τους ιδρυτές του Διεθνούς Σεμιναρίου της Κοπεγχάγης , οι οποίοι προχωρούν ένα βήμα παραπέρα και θεωρούν ότι η Τορά γράφτηκε μετά την περσική περίοδο, στην ελληνιστική περίοδο. Ο Δομινικανός ιερέας Étienne Nodet έχει ενταχθεί στις τάξεις τους και υποστηρίζει ότι «η τελική διαμόρφωση του μεγαλύτερου μέρους της Εβραϊκής Βίβλου πραγματοποιήθηκε στη βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, σε δύο κύρια βήματα: πρώτα την Πεντάτευχο τον τρίτο αιώνα π.Χ. για όλους τους Ισραηλίτες, και στη συνέχεια μια εβραϊκή βιβλιοθήκη που περιλάμβανε τους Προφήτες και πολλά γραπτά τον δεύτερο αιώνα π.Χ.» [2]

Ένας άλλος σημαντικός συγγραφέας στο κίνημα είναι ο Philippe Wajdenbaum, ο οποίος συνέβαλε σημαντικά με το βιβλίο του «Αργοναύτες της Ερήμου » (2011), μια λεπτομερή περιγραφή των ομοιοτήτων μεταξύ της Βίβλου και της ελληνικής λογοτεχνίας, οι οποίες μπορούν να εξηγηθούν μόνο από την ελληνική επιρροή κατά την ελληνιστική περίοδο. Ο Wajdenbaum διαπιστώνει ότι η πιο σημαντική επιρροή προήλθε από τους Νόμους του Πλάτωνα και γράφει:

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ανάλυσής μου, ο/οι συγγραφέας/εις της Βίβλου ήθελαν να μεταφέρουν —με τη μορφή του δικού τους εθνικού έπους— την Ιδανική Πολιτεία των Νόμων του Πλάτωνα , ένα πολιτικό και θεολογικό εγχείρημα που ξεκίνησε στην Πολιτεία . Η βιβλική ιστορία, που υπενθυμίζει την ίδρυση ενός δωδεκαφυλετικού Κράτους που είναι προικισμένο με θεϊκούς νόμους που του επιτρέπουν να ζει ιδανικά, φαίνεται να είναι εμπνευσμένη από τους Νόμους του Πλάτωνα. ... Στη Γένεση-Βασιλέων υπάρχει μια αντίθεση μεταξύ του δωδεκαφυλετικού Ιδανικού Κράτους —ενός Κράτους που διέπεται μόνο από νόμους, για το οποίο το σχέδιο δίνεται από τον Θεό στον Μωυσή και το οποίο ιδρύεται από τον Ιησού του Ναυή— και της μοναρχίας. Η μοναρχία των εθνών στη Γένεση και την Έξοδο, και αυτή του Ισραήλ στα βιβλία του Σαμουήλ και των Βασιλέων, είναι αυτή της οποίας οι υπερβολές θα οδηγήσουν πρώτα το Ισραήλ σε διαίρεση και στη συνέχεια στην τελική του πτώση. [3]

Ο Wajdenbaum αναφέρει «την έκπληξή του που δεν είχε γίνει προηγουμένως μια πλήρης και ουδέτερη συγκριτική μελέτη της Βίβλου με τον Πλάτωνα», αλλά, αναλογιζόμενος την αντίδραση που έλαβε από την ακαδημαϊκή κοινότητα, καταλήγει: «Αυτή η αντίσταση, αυτή η εκ των προτέρων απόρριψη της θέσης, που προέρχεται τόσο από πιστούς όσο και από μη πιστούς, αποτελεί απόδειξη της απόλυτης επιτυχίας του βιβλικού εγχειρήματος και της βαθιάς προσήλωσης των Δυτικών στην ιερότητα του κειμένου». [4]

Ο Russell Gmirkin βασίστηκε στο έργο του Wajdenbaum και άλλων. Στο πρώτο του βιβλίο, το οποίο ανέλυσα στα δύο προηγούμενα άρθρα μου, προσπάθησε να αποδείξει ότι η Γένεση 1-11 και η Έξοδος δανείστηκαν από ιστορίες της Βαβυλώνας και της Αιγύπτου που γράφτηκαν τη δεκαετία του 270 και του 280 π.Χ. Στο δεύτερο βιβλίο του, Ο Πλάτωνας και η Δημιουργία της Εβραϊκής Βίβλου (Routledge, 2017),( στήν φωτό ἀριστερά ὁ συγγραφεύς Russell Gmirkin ) εξετάζει τα νομοθετικά τμήματα της Πεντάτευχου (Τόρα) και υποστηρίζει ότι μιμείται το ελληνικό ιδανικό, αν και με μερικές εθνικές ιδιορρυθμίες: μια κοινωνία ελεύθερων και ίσων πολιτών, όλοι οι γαιοκτήμονες (εκτός από τους περιοδεύοντες Λευίτες), που κυβερνώνται από το νόμο, όπου τα αξιώματα (συμπεριλαμβανομένου του βασιλιά) ήταν διαθέσιμα σε όλους. Ο Gmirkin επισημαίνει εντυπωσιακές παραλληλίες μεταξύ βιβλικών και ελληνικών συνταγματικών θεσμών, νόμων, νομικών συλλογών και θρύλων σχετικά με τις νομοθετικές διατάξεις, που ως επί το πλείστον απουσιάζουν από την αρχαία νομική παράδοση της Εγγύς Ανατολής. Συγκεκριμένα, υποστηρίζει ότι οι συγγραφείς της Πεντάτευχου δανείστηκαν απευθείας από τους Νόμους του Πλάτωνα.

Δεδομένου ότι η ελληνική λογοτεχνία έγινε γνωστή στον εβραϊκό κόσμο μόνο μετά τον Μέγα Αλέξανδρο, μια αδιαμφισβήτητη επιρροή της ελληνικής νομικής και πολιτικής φιλοσοφίας θα επιβεβαίωνε την ελληνιστική χρονολόγηση της Πεντάτευχου, την οποία ο Gmirkin έχει ήδη υπερασπιστεί με άλλα επιχειρήματα στο πρώτο του βιβλίο.

Τέτοιες παραλληλίες είναι εξαιρετικά δύσκολο να εξηγηθούν με την υπόθεση ότι οι βιβλικές νομικές παραδόσεις αναπτύχθηκαν κατά την Περσική Εποχή ή νωρίτερα, όταν η άμεση αθηναϊκή επιρροή στα εβραϊκά νομικά γραπτά μπορεί να αποκλειστεί, ακόμη και με τη θεωρία μιας πολιτιστικής σφαίρας της Ανατολικής Μεσογείου. Ωστόσο, η εβραϊκή πρόσβαση στις νομικές συλλογές που βρίσκονται στη Μεγάλη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας παρέχει έναν άμεσο μηχανισμό με τον οποίο οι βιβλικοί συγγραφείς θα μπορούσαν να έχουν εξοικειωθεί τόσο με τους αθηναϊκούς νόμους όσο και με τους Νόμους του Πλάτωνα . [5]

Οι επιπτώσεις είναι τεράστιες. Αν η Βίβλος είναι εμπνευσμένη από τον Πλάτωνα, τότε δεν είναι εμπνευσμένη από τον Θεό με τον τρόπο που ισχυρίζεται ότι είναι. Ο Φίλων της Αλεξάνδρειας, ο Φλάβιος Ιώσηπος και άλλοι Εβραίοι συγγραφείς ισχυρίστηκαν ότι ο Πλάτωνας είχε διαβάσει τον Μωυσή ή τον γνώριζε μέσω του Ιερεμία, τον οποίο θα μπορούσε να είχε συναντήσει στην Αίγυπτο. Δεν γνωρίζουμε κανέναν Έλληνα που να πίστεψε σε αυτό το ψέμα, και γνωρίζουμε έναν, τον Απίωνα από την Αλεξάνδρεια, ο οποίος έγραψε ένα βιβλίο (χαμένο, φυσικά) για να το αποκαλύψει. Χρειάστηκε ο Χριστιανισμός για να πιστέψουν οι Ρωμαίοι στο εβραϊκό ψέμα. Πατέρες της Εκκλησίας όπως ο Κλήμης της Αλεξάνδρειας, ο Ιουστίνος ο Μάρτυρας, ο Ωριγένης και ο Ευσέβιος επανέλαβαν την κατηγορία του Φίλωνα και του Ιώσηπου για «κλοπή από τους Έλληνες». [6]

Προς τιμήν του, ο Αυγουστίνος απέρριψε αυτή την ιδέα: «ένας προσεκτικός υπολογισμός ημερομηνιών», γράφει στην Πόλη του Θεού 8.11, αποδεικνύει ότι «σε εκείνο το ταξίδι του [στην Αίγυπτο], ο Πλάτωνας δεν θα μπορούσε ποτέ να δει τον Ιερεμία, ο οποίος ήταν νεκρός τόσο καιρό πριν, ούτε να διαβάσει τις ίδιες γραφές που δεν είχαν ακόμη μεταφραστεί στην ελληνική γλώσσα». Από την άλλη πλευρά, ο Πλάτωνας μπορεί να έμαθε από τους Εβραίους στην Αίγυπτο για τις γραφές τους «μέσω συνομιλίας».

Η Εκκλησία εγγυόταν την προτεραιότητα της Βίβλου. Μέχρι τον Βολταίρο, ήταν ευρέως διαδεδομένη η πεποίθηση ότι η Βίβλος ήταν το πρώτο βιβλίο στην ανθρώπινη ιστορία. Και επειδή ο ισχυρισμός της Βίβλου για την αρχαιότητα είναι το προοίμιο του ισχυρισμού των Εβραίων για εκλεκτότητα, οι Χριστιανοί έγιναν οι καλύτεροι υποστηρικτές των Εβραίων, οι φύλακες του Ναού (η Βίβλος είναι ο φορητός ναός των Εβραίων από το 70 μ.Χ.).

Η Εβραϊκή Βίβλος ως ελληνιστικό πρόγραμμα

Η Τορά είναι ένα νομικό σύνταγμα. Τα συντάγματα ήταν μια ελληνική καινοτομία. Το σύνταγμα μιας ελληνικής πόλης όριζε τη διάταξη των ανώτατων κυβερνητικών αξιωμάτων και περιέγραφε τα καθήκοντά τους και τον τρόπο διορισμού τους. [7] «Ένας συνταγματικός ορισμός των νομικών θεσμών και της λειτουργίας τους», λέει ο Gmirkin, «ήταν απαραίτητος για την αυτοδιοίκηση των πολιτών στην πόλη , στην οποία οι ίδιοι οι πολίτες κρατούσαν τα ηνία της διακυβέρνησης. Για αυτόν τον λόγο το σύνταγμα προέκυψε ως ξεχωριστό είδος μεταξύ των Ελλήνων, αλλά ήταν άγνωστο στην Αρχαία Εγγύς Ανατολή. Υπό την απόλυτη κυριαρχία που χαρακτήριζε τόσο τις μεγάλες αυτοκρατορίες όσο και τις μικρότερες πόλεις-κράτη της Αρχαίας Εγγύς Ανατολής, η άσκηση της κυβερνητικής εξουσίας δεν απαιτούσε επίσημο σύνταγμα, επειδή το κράτος ήταν ουσιαστικά μια επέκταση της εξουσίας του βασιλιά και όσων βρίσκονταν υπό την διοίκησή του». [8] «Ο βασιλιάς της Αρχαίας Εγγύς Ανατολής ήταν ένας ηγεμόνας υπηκόων, με εξουσία που μεταβιβαζόταν μέσα σε μια δυναστική βασιλική γραμμή, και του οποίου η κυριαρχία ήταν μια έκφραση ακατέργαστης εξουσίας. Οι αρχαίοι βασιλιάδες της Εγγύς Ανατολής ασκούσαν ανώτατες στρατιωτικές, δικαστικές, οικονομικές, εκτελεστικές και (ως προστάτες των ναών) λατρευτικές εξουσίες». Η περιγραφή του αξιώματος του βασιλιά στο Δευτερονόμιο 17:14–20 είναι ασύμβατη με τη βασιλεία όπως ασκούνταν στην Αρχαία Εγγύς Ανατολή. «Για παράδειγμα, ο δευτερονόμος βασιλιάς φαίνεται να διοριζόταν από τους συμπολίτες του, δηλαδή από τη συνέλευση των πολιτών. Η διακυβέρνηση του βασιλιά έπρεπε να υπόκειται σε γραπτούς νόμους, από ένα αντίγραφο που συντάχθηκε υπό την ιερατική επίβλεψη. Στον βασιλιά δεν ανατέθηκαν στρατιωτικές, δικαστικές, λατρευτικές ή εκτελεστικές ευθύνες, και μάλιστα τα καθήκοντα του αξιώματός του είναι εντελώς ασαφή στην Τορά του Βασιλιά». [9]

Δεν είναι όλοι οι νόμοι στην Πεντάτευχο ελληνικής έμπνευσης — οι νόμοι που επιτρέπουν την πολυγαμία και την τιμή νύφης ή τις ιερατικές θυσίες δεν είναι— αλλά πολλοί είναι.

Η βιβλική οφειλή στο ελληνικό δίκαιο φαίνεται αδιαμφισβήτητη στους νόμους περί κληρονόμων, κληρονομιάς και γάμου λεβήρων, οι οποίοι αντιστοιχούσαν με εξαιρετική λεπτομέρεια στους ελληνικούς επικληρικούς νόμους . Οι ελληνικοί νόμοι αντιμετώπιζαν ακριβώς τα ίδια νομικά ζητήματα που προέκυπταν όταν ο αρχηγός ενός νοικοκυριού πέθαινε χωρίς άνδρα κληρονόμο: τη διατήρηση του οικογενειακού ονόματος, τον ρόλο των κληρονόμων στη διάθεση των προγονικών κτημάτων και την πιθανή απώλεια αυτών των κτημάτων για την ομάδα συγγένειας και τη φυλή. Οι λύσεις που υιοθετήθηκαν για αυτά τα προβλήματα στο βιβλικό και το ελληνικό νομικό σύστημα ήταν ουσιαστικά πανομοιότυπες. [10]

Ομοίως, «οι βιβλικοί νόμοι περί ανθρωποκτονίας δεν έχουν σχεδόν τίποτα κοινό με την Αρχαία Εγγύς Ανατολή», όπου δεν υπήρχαν νόμοι σχετικά με την εκδίκηση για αίμα ή τον ρόλο της συγγενικής ομάδας στη δίωξη υποθέσεων. Το αίμα του δολοφονημένου άνδρα που ζητά εκδίκηση, η βεβήλωση μιας πόλης που προκαλείται από αθώο αίμα, ο ρόλος του συγγενή εκδικητή στη δικαστική κατηγορία και δίωξη δολοφόνων βρίσκονται στην ελληνική μυθολογία, την ποίηση και την τραγωδία, καθώς και στους Νόμους του Πλάτωνα (9.872d–e). Κατέχουν επίσης εξέχουσα θέση στη βιβλική μυθολογία. [11]

Οι Δέκα Εντολές είναι προσαρμοσμένες από ένα ελληνικό μοντέλο, σύμφωνα με τον Gmirkin. Δεν έχει παράλληλο στην αρχαία λογοτεχνία της Εγγύς Ανατολής, αλλά μοιάζει με τις Εντολές των Επτά Σοφών , μια συλλογή ηθικών αξιωμάτων (Ἕπου θεῷ, Νόμω πείθου, Γονεῖς αἰδοῦ, Γνῶθι σαυτόν,Θεοὺς σέβου ,Φίλων χαρίζου, Μηδὲν ἄγαν και ούτω καθεξής)  που η παράδοση αποδίδει στους Επτά Σοφούς της αρχαϊκής Ελλάδος και οι οποίες ήταν χαραγμένες στον ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς, όπου βρισκόταν το περίφημο Μαντείο. «Η εξέχουσα απεικόνιση των Εντολών των Επτά Σοφών στον πιο σεβαστό από όλους τους ελληνικούς ναούς έδωσε σε αυτές τις σοφές εντολές μια αύρα θεϊκής επικύρωσης, όπως ακριβώς η πλάκα με τις Δέκα Εντολές που λέγεται ότι βρίσκεται στην κιβωτό της διαθήκης μέσα στον εβραϊκό ναό (Έξοδος 25.16, 40.20, Δευτ. 10.5, Α' Βασιλειών 8.9). [12] ( φωτό ἀριστερά ) 

Όχι μόνο οι Μωσαϊκοί νόμοι, αλλά και το αφηγηματικό πλαίσιο της θέσπισής τους είναι ελληνικής έμπνευσης, σύμφωνα με τον Gmirkin. «Η ελληνική λογοτεχνία αφθονεί με παραδείγματα συνταγματικών και νομικών θεμάτων που συζητούνται σε πεζές αφηγήσεις που παρέχουν πλούσιες και συναρπαστικές παραλληλίες με βιβλικές νομικές αφηγήσεις. ... Η επίσημη άνοδος του ισραηλιτικού έθνους παρουσιάζεται στο αφηγηματικό πλαίσιο μιας τυποποιημένης ελληνικής ιστορίας ίδρυσης, με την εισαγωγή ενός δημοκρατικού συντάγματος και νόμων από τον οικιστή Μωυσή. [13]

Συμπερασματικά:

Οι συλλογές του Πεντάτευχου νόμου παραπέμπουν σε μια εντελώς διαφορετική εποχή και έναν πολιτισμό από την Αρχαία Εγγύς Ανατολή, έναν πολιτισμό στον οποίο η γη ήταν μοιρασμένη μεταξύ όλων των πολιτών, οι οποίοι ήταν αδέρφια με ίσο μερίδιο στη δική τους διακυβέρνηση· στον οποίο ένας ενιαίος νόμος ίσχυε για όλους, από τους φτωχούς μέχρι τον βασιλιά, όχι ένας νόμος για την άρχουσα τάξη και ένας για τον δουλοπάροικο· στον οποίο τόσο οι νόμοι όσο και το δικαστικό σύστημα βρίσκονταν στα χέρια των πολιτών, όχι του βασιλιά· στον οποίο η υπακοή στο νόμο εξασφαλιζόταν όχι από τρομοκρατικές απειλές, αλλά από έκκληση σε αξίες των πολιτών όπως η αγάπη για την ελευθερία, οι κοινές προγονικές παραδόσεις, η ευσέβεια και η κοινωνική συνείδηση· έναν κόσμο, εν ολίγοις, που ήταν ξένος στην Αρχαία Εγγύς Ανατολή μέχρι την άφιξη των δημοκρατικών, εξισωτικών ελληνικών αξιών στην Ελληνιστική Εποχή. Αρκετά βιβλικά νομικά είδη συναντήθηκαν σε όλο τον ελληνικό κόσμο, αλλά απουσίαζαν από την Αρχαία. [14]

Εξάρτηση από τους νόμους του Πλάτωνα

Ο Gmirkin σημειώνει ότι ορισμένοι βιβλικοί νόμοι «περιέχουν χαρακτηριστικά που δεν ήταν απλώς σε γενικές γραμμές ελληνικά, αλλά ειδικά για την Αθήνα». [15] Επιπλέον, «πολλά χαρακτηριστικά των νομικών θεσμών της Πεντάτευχης συμφωνούν περισσότερο με το σύστημα που περιγράφεται στους Νόμους του Πλάτωνα παρά με τους ιστορικούς αθηναϊκούς θεσμούς, γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι βιβλικοί συγγραφείς ήταν εξοικειωμένοι με αυτό το συγκεκριμένο κείμενο του περίπου 350 π.Χ., το τελευταίο έργο του Πλάτωνα». [16] Για παράδειγμα,

Η βιβλική ενασχόληση με τον λιθοβολισμό ως προτιμώμενη μέθοδο εκτέλεσης των παραβατών από την κοινότητα φαίνεται να αντικατοπτρίζει τους Νόμους του Πλάτωνα . Αν και ο λιθοβολισμός ήταν γνωστός στον ελληνικό κόσμο, εμφανίζεται αποκλειστικά στις σωζόμενες πηγές ως μια εξωνομική έκφραση της οργής της κοινότητας, με μοναδική εξαίρεση τους Νόμους του Πλάτωνα 9.872c–873c, όπου το εξαιρετικό έγκλημα της πατροκτονίας τιμωρούνταν με λιθοβολισμό. Ο σχεδόν αποκλειστικός νομικός προσδιορισμός της εκτέλεσης με λιθοβολισμό από την Πεντάτευχο εξηγείται επομένως καλύτερα από τη λογοτεχνική εξάρτηση από τους Νόμους του Πλάτωνα . [17]

Αρκετοί νόμοι που βρίσκονται τόσο στους Νόμους του Πλάτωνα όσο και στην Πεντάτευχο είναι κατά τα άλλα μοναδικοί. Για παράδειγμα, «ο Πλάτωνας ήταν ο πρώτος που εισήγαγε μια νομική διάκριση μεταξύ προμελετημένου και μη προμελετημένου φόνου, όπως βρίσκεται και στον Κώδικα της Διαθήκης [Έξοδος 20:22–23:19]. ... Οι βιβλικοί νόμοι για τη διαίρεση της γης σε ίσους κλήρους και την αναπαλλοτρίωτη ιδιοκτησία των πολιτών ως θεραπεία για τη φτώχεια έμοιαζαν επίσης με νομικές διατάξεις στους Νόμους του Πλάτωνα , αλλά όχι στην Αθήνα». [18]

Οι Νόμοι του Πλάτωνα ανέφεραν τη σύνταξη ενός συντάγματος και νόμων για μια φανταστική αποικία στην Κρήτη με το όνομα Μαγνησία. Προέβλεπαν ότι το αρχικό σύνολο των αποίκων θα έπρεπε να διαιρεθεί με κλήρο σε δώδεκα φυλές, με κάθε φυλή να λαμβάνει μια περιοχή: «Η πόλη θα τοποθετηθεί σε μια κατάλληλη τοποθεσία, όσο το δυνατόν πιο κοντά στο κέντρο της χώρας, και θα διαιρεθεί σε δώδεκα συνοικίες. Δώδεκα κλήροι θα ανατεθούν σε δώδεκα θεούς, και αυτοί θα δώσουν τα ονόματά τους στις φυλές» ( Νόμοι 5.745bd). [19] Αυτό, επισημαίνει ο Gmirkin, είναι εντυπωσιακά παρόμοιο με τον τρόπο που το βιβλίο του Ιησού του Ναυή αφηγείται την κατάκτηση της γης, τη δημιουργία φυλετικών εδαφών και την κατανομή γης στους αποίκους.

Σύμφωνα με τον Gmirkin, το ίδιο το βιβλίο του Δευτερονομίου «γράφτηκε σύμφωνα με τις οδηγίες που ορίζονται στους Νόμους του Πλάτωνα ως ομιλία προς τους συγκεντρωμένους αποίκους του έθνους που επρόκειτο να ιδρυθεί, στην οποία αφηγούνταν τους νόμους τους κατάλληλα πλαισιωμένους από παρακλητικές εισαγωγές και άλλο εκπαιδευτικό και ρητορικό περιεχόμενο. Αυτό δείχνει την άμεση επίδραση των Νόμων του Πλάτωνα στη δημιουργία της Τορά από τους βιβλικούς συγγραφείς». [20] Η ίδια η δημιουργία της Πεντάτευχου φαίνεται να ακολουθεί τις οδηγίες που καταγράφονται στους Νόμους του Πλάτωνα. Για παράδειγμα, « οι Νόμοι του Πλάτωνα περιείχαν πολλά παραδείγματα προτεινόμενων μηχανισμών με τους οποίους οι νέοι νόμοι και οι θεσμοί της πόλης θα μπορούσαν να απεικονιστούν πειστικά ως αρχαίοι και θεϊκοί». [21]

Ο Πλάτωνας συνιστά επίσης τη δημιουργία μιας εθνικής λογοτεχνίας μέσω της συστηματικής συλλογής παλαιότερων ύμνων και λογοτεχνικών κειμένων, της τελικής τους αναθεώρησης και της δημιουργίας νέων κειμένων που να συμμορφώνονται με την κρατική ιδεολογία και θεολογία - ακριβώς αυτό που είναι η Πεντάτευχος. [22] Έτσι, προκύπτει μια εικόνα στην οποία οι συγγραφείς της Πεντατεύχου χρησιμοποίησαν τους Νόμους του Πλάτωνα ως σχέδιο για την ανοικοδόμηση του εβραϊκού έθνους με βάση μια εθνική λογοτεχνία και ένα σύνολο νόμων που είχαν ψευδή αρχαιότητα.

Ο πρωταρχικός στόχος της Τορά ήταν να διαμορφώσει ένα συνταγματικό και νομοθετικό πλαίσιο για το έθνος, κατάλληλα παρουσιασμένο σε μια πειστική μορφή που θα ενθάρρυνε την υιοθέτησή του από τους πολίτες. Ένας δεύτερος στόχος ήταν να δώσει σε αυτούς τους νόμους μια αύρα αρχαιότητας, θεϊκής εξουσίας και αμετάβλητης φύσης, σύμφωνα με τις ελληνικές αντιλήψεις για τους σεβαστούς προγονικούς νόμους, έτσι ώστε να συνδεθεί η υπακοή στον νόμο με βαθιά ριζωμένες αντιλήψεις για την ευσέβεια και την παράδοση. Ένας τρίτος στόχος ήταν να δημιουργηθεί ένας μύθος-καταστατικό για αυτούς τους θεϊκούς νόμους στη δραματική αφηγηματική μορφή μιας θεμελιακής ιστορίας που σφυρηλάτησε μια ισχυρή αίσθηση εθνικής ταυτότητας σε όσους υιοθέτησαν αυτή τη λογοτεχνική αφήγηση ως το δικό τους ιστορικό παρελθόν ως απόγονοι των αρχαίων παιδιών του Ισραήλ. [23]

Μπορεί κανείς τώρα να αρχίσει να κατανοεί το πλήρες εύρος της αναδιοργάνωσης — θα μπορούσε κανείς να πει επανεφεύρεση — της εβραϊκής εθνικής ζωής που ανέλαβαν οι νομοθέτες περίπου το 270 π.Χ., ακολουθώντας το φιλόδοξο πρόγραμμα που ορίζεται στους Νόμους του Πλάτωνα . Το έργο τους ξεκίνησε μόνο με τη δημιουργία μιας νέας συλλογής συντάγματος και νόμων, γραμμένης με πειστικά χαρακτηριστικά όπως υπαγόρευαν οι Νόμοι του Πλάτωνα , και αφηγούμενης μέσα σε έναν μύθο καταστατικού που περιέγραφε την αρχαία, θεϊκή προέλευση του έθνους. Επιπλέον, ως «νομοθέτες των τεχνών», επέβλεψαν τη δημιουργία και την έγκριση μιας εθνικής λογοτεχνίας με επίκεντρο το βιβλίο του νόμου, αλλά που περιλάμβανε κάθε λογοτεχνικό είδος, σχεδιασμένη να δώσει στους ιδρυτικούς μύθους του έθνους την φαινομενική πραγματική δύναμη της ιστορίας και να προωθήσει τους νόμους και τις ηθικές αξίες του έθνους μέσω τραγουδιών, ιστοριών και λόγων που απευθύνονταν τόσο στο λογικό όσο και στο παράλογο, προκειμένου να διαμορφώσουν το μυαλό, τα συναισθήματα και τις παρορμήσεις κάθε πολίτη, νέου και ηλικιωμένου. Οι νομοθέτες καθιέρωσαν επίσης ένα νέο σύστημα καθολικής εκπαίδευσης για τη διάδοση των νόμων και των εθνικών μύθων στους πολίτες μέσω τόσο των γραπτών κειμένων της εγκεκριμένης εθνικής λογοτεχνίας όσο και μέσω της προφορικής και δραματικής παρουσίασης αυτών των ίδιων νόμων και μύθων μέσω ενός νέου εορταστικού συστήματος που σχεδιάστηκε για να ενισχύσει την εθνική τους κληρονομιά σε μια ενισχυμένη ατμόσφαιρα μεγαλοπρέπειας και εορτασμού που περιλάμβανε όλες τις αισθήσεις και τα συναισθήματα. Η δημιουργία όλων αυτών των νέων εθνικών θεσμών - η θέσπιση νέων νόμων, εγκεκριμένης λογοτεχνίας και επαναπροσδιορισμένων εορτών - αποτέλεσε μια επανίδρυση του εβραϊκού έθνους σύμφωνα με τις γραμμές που ορίζονται στους Νόμους του Πλάτωνα , με ιδιαίτερη προσοχή στην εμπλουτισμό των πολιτών με κάθε δυνατό μέσο με έντονη αφοσίωση στους νόμους τους, τη γη τους και το μυθικό τους παρελθόν. [24]

Η Ψεύτικη Αρχαιότητα

Η εξάρτηση της Πεντατεύχου από την ελληνική γραμματεία, και ιδιαίτερα από τον Πλάτωνα, «υποδεικνύει την πρόσβαση των Εβραίων στα κείμενα που φυλάσσονταν στη Μεγάλη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας μετά το 290 π.Χ. περίπου. Η παράδοση που έθεσε επισκέπτες Εβραίους νομικούς εμπειρογνώμονες στην Αλεξάνδρεια περίπου το 270 π.Χ., κατόπιν πρόσκλησης του Πτολεμαίου Β΄ Φιλάδελφου, με σκοπό την προσθήκη ενός κειμένου για τους εβραϊκούς νόμους στα κείμενα της Μεγάλης Βιβλιοθήκης παρέχει ένα ιστορικό πλαίσιο για τη συμβολή των εβραϊκών και ελληνικών πολιτισμών που ώθησε τη δημιουργία των συλλογών του Πεντάτευχου νόμου». [25]

Εκτός από τη διαμόρφωση εθνικής συνείδησης μεταξύ των Εβραίων, οι συγγραφείς της Πεντατεύχου είχαν τη φιλοδοξία να δώσουν στο εβραϊκό έθνος, στα μάτια των Ελλήνων, μια αρχαιότητα με κύρος και μια προτεραιότητα στην ανακάλυψη του ιδανικού νομικού συστήματος. Έτσι, στο Δευτερονόμιο 4:6-8, ο Μωυσής ισχυρίζεται ότι όταν τα έθνη ακούσουν για τα διατάγματά του και τις κρίσεις του, θα αναγνωρίσουν το μεγαλείο του Ισραήλ. «Αυτό φαίνεται να υποδηλώνει ότι ο/οι Δευτερονόμος/οι... προέβλεπαν ότι η συλλογή του Δευτερονόμου θα παρουσίαζε ενδιαφέρον για ένα διεθνές αναγνωστικό κοινό, υποδεικνύοντας ένα πνευματικό περιβάλλον στο οποίο οι συγκρίσεις των σχετικών αρετών διαφόρων νομικών συστημάτων ήταν ένα θέμα ευρέος ενδιαφέροντος». [26]

Ο ισχυρισμός, ενσωματωμένος στη Βίβλο, για την αρχαιότητα της Βίβλου και για την πατρότητα του Μωυσή, «έγινε ευρέως αποδεκτός στην πραγματικότητα μέσα σε λίγες σύντομες γενιές». [27] Στο Κατά Απίωνα 2.145–295, ο Ιώσηπος αναγνώρισε ότι οι εβραϊκοί νόμοι έμοιαζαν πολύ με την ιδανική πόλι του Πλάτωνα , αλλά στη συνέχεια δήλωσε ότι, εφόσον οι εβραϊκοί νόμοι είχαν θεσπιστεί 2.000 χρόνια νωρίτερα, την εποχή του Μωυσή, πρέπει απαραίτητα να επηρέασαν τα γραπτά του Πλάτωνα, καθώς και εκείνα άλλων Ελλήνων φιλοσόφων. Η παρωδία, που επαναλήφθηκε ομόφωνα από Εβραίους μελετητές και αργότερα από Χριστιανούς απολογητές, ήταν αξιοσημείωτα επιτυχημένη. (Ὁ Μωϋσῆς καί τά κέρατά του... φωτό ἀριστερά )

Η προσκόλληση των Εβραίων ως θρησκείας και ως λαού στη λογοτεχνία τους ήταν και είναι εξαιρετική. Κανένα άλλο έθνος στην αρχαιότητα δεν είχε οριστεί τόσο λεπτομερώς από τη λογοτεχνία του. Σε μεταγενέστερες εποχές, οι Εβραίοι θα γίνονταν γνωστοί ως «ο λαός του βιβλίου», μια εύστοχη περιγραφή, επειδή σε εξαιρετικό βαθμό οι Εβραίοι αντλούσαν τον ιδιαίτερο πολιτισμό, τη θρησκεία, την ηθική, τους νόμους, τις ιστορικές παραδόσεις και την αίσθηση της εθνικής τους ταυτότητας από την πολύτιμη εθνική τους λογοτεχνία. Είναι αξιοσημείωτο ότι ο εβραϊκός λαός, η θρησκεία, η λογοτεχνία και ο τρόπος ζωής έζησαν για πολύ καιρό ακόμη και μετά την καταστροφική πτώση του εβραϊκού έθνους και του ναού του το 66-70 μ.Χ. Αν και πρέπει κανείς να αμφισβητήσει τόσο την υπερβολική αρχαιότητα των εβραϊκών νόμων όσο και την κατεύθυνση της επιρροής μεταξύ Μωυσή και Πλάτωνα, όπως ισχυρίζεται ο Ιώσηπος, η ιστορική επιμονή των εβραϊκών νόμων και της λογοτεχνίας μετά την εποχή του Ιώσηπου ταιριάζει και υπερβαίνει ακόμη και τους υπερβολικούς ισχυρισμούς του Ιώσηπου. Αν κριθούν με βάση τη «δοκιμασία του χρόνου» (2.279–80), τα ιερά βιβλικά κείμενα μπορούν να θεωρηθούν ίσως το πιο επιτυχημένο πείραμα κοινωνικής μηχανικής στον κόσμο, έχοντας δημιουργήσει όχι ένα αλλά δύο έθνη - τους Σαμαρείτες και τους Εβραίους - που έχουν επιβιώσει με επιτυχία για πάνω από 2.000 χρόνια με αμείωτη πίστη στις αντίστοιχες θεμελιώδεις εθνικές τους λογοτεχνίες, όπως ακριβώς προέβλεψε ο Πλάτωνας. Η Τορά και η Εβραϊκή Βίβλος, νοούμενες ως αρχαίες λογοτεχνικές εφαρμογές του προγράμματος που βρίσκεται στους Νόμους του Πλάτωνα , καταδεικνύουν πόσο εξαιρετικά επιτυχημένες ήταν οι νομοθετικές και λογοτεχνικές στρατηγικές του Πλάτωνα για την οικοδόμηση εθνών όταν εφαρμόστηκαν στον πραγματικό κόσμο. [28]

Η ειρωνεία, ωστόσο, είναι ότι το συνταγματικό σύστημα που οραματίστηκε ο Πλάτωνας στους Νόμους δεν υιοθετήθηκε από τους ελληνιστικούς Λαγίδες ή Σελευκίδες, ενώ η εβραϊκή του προσαρμογή, η Τορά, έγινε το ίδιο το θεμέλιο του εβραϊκού έθνους και παρέμεινε έτσι για περισσότερα από δύο χιλιάδες χρόνια. Ακόμα καλύτερα: το μισό του πλανήτη έχει καταλήξει να θεωρεί την εβραϊκή Τορά ως «το Βιβλίο».

Πρέπει να τονιστεί, ωστόσο, ότι οι Εβραίοι που συνέταξαν το ιερό τους βιβλίο στην Αλεξάνδρεια είχαν μια πολύ μεγαλύτερη γεωπολιτική ατζέντα από τον Πλάτωνα. Οι Νόμοι του Πλάτωνα είχαν σχεδιαστεί για μια πόλη-κράτος, ενώ η Τορά ήταν προσαρμοσμένη για ένα έθνος με αυτοκρατορικές φιλοδοξίες. Αν υπακούς στον Νόμο, έγραψε ο Δευτερονόμος, «Ο Γιαχβέ ο Θεός σου θα σε ανυψώσει ψηλότερα από κάθε άλλο έθνος στον κόσμο» (Δευτερονόμιο 28:1). Η φιλοδοξία να γίνει η Ιερουσαλήμ πρωτεύουσα μιας περιφερειακής υπερδύναμης που θα κυβερνά από τον Ευφράτη μέχρι τον Νείλο δεν προέκυψε ξαφνικά στην ελληνιστική περίοδο. Η γη των Εβραίων βρίσκεται στη μέση της Εύφορης Ημισελήνου, ανάμεσα στη Μεσοποταμία και την Αίγυπτο. Ήταν πάντα ένα πεδίο μάχης μεταξύ των δύο, και η εβραϊκή ελίτ καταλάβαινε ότι το Ισραήλ δεν θα μπορούσε ποτέ να επιτύχει την εθνική του ανεξαρτησία, εκτός αν γινόταν μια περιφερειακή υπερδύναμη από μόνη της. Ήδη μετά την κατάκτηση του Βόρειου Βασιλείου από την Ασσυρία, ο Γιαχβέ ορκίστηκε να πάρει εκδίκηση μέσω του προφήτη Ησαΐα (Ησαΐας 1-39), προβλέποντας την ημέρα που «ο Νόμος θα βγει από τη Σιών και ο λόγος του Γιαχβέ από την Ιερουσαλήμ. Τότε θα κρίνει ανάμεσα στα έθνη και θα διαιτητεύσει ανάμεσα σε πολλούς λαούς» (2:3-4). Αυτό ήταν ήδη το πρόγραμμα.

Στην Ελληνιστική περίοδο, αφού ο Μέγας Αλέξανδρος είχε κατακτήσει τόσο την Αίγυπτο όσο και την Περσία, η εβραϊκή ελίτ είδε την ευκαιρία της. Με μια αστική διασπορά ενός εκατομμυρίου κατοίκων στην Αλεξάνδρεια, και με τη θέληση και την ικανότητα να επηρεάσει την πολιτική των Πτολεμαίων (ακολουθώντας τα φανταστικά βήματα του Ιωσήφ), η εβραϊκή ελίτ είχε κάθε λόγο να πιστεύει ότι θα μπορούσε να επεκτείνει την κυριαρχία της Ιουδαίας-Σαμαρίας σε ολόκληρη τη Συρία και πέρα ​​από αυτήν. Το όνειρο του Μεγάλου Ισραήλ γεννήθηκε τότε. Το φανταστικό βασίλειο του Σολομώντα ήταν το πρότυπο. [29] 

Η φιλοδοξία της Ιερουσαλήμ, ωστόσο, συγκρούστηκε με άλλα τοπικά έθνη. Τα διοικητικά όρια μεταξύ Σαμάρειας, Ιουδαίας και Ιδουμαίας υπό τους Πτολεμαίους δεν είναι σαφή, αλλά οι Ιουδαίοι διατηρούσαν τόσο ένα αίσθημα συγγένειας όσο και μια έντονη εχθρότητα προς τους Ιδουμαίους ή Εδωμίτες, κάτι που αντικατοπτρίζεται στην Πεντάτευχο (Εδώμ είναι ένα άλλο όνομα του Ησαύ, του αδελφού του Ιακώβ, του οποίου το άλλο όνομα είναι Ισραήλ). Αυτή η εχθρότητα, συνδεδεμένη με τη μνήμη της συνύπαρξης του Εδώμ με την Ασσυρία εναντίον του Ισραήλ, δεν θα σταματούσε ποτέ. Οι Ιδουμαίοι ήταν Άραβες (Ναβάταιοι σύμφωνα με τον Στράβωνα, Γεωγραφία 16.2.34 ), και το βασίλειό τους συνέπιπτε περίπου με τη σημερινή Ιορδανία. Η ιστορία κάνει ρίμα! ( Δέν ἐπαναλαμβάνεται ἀπό μόνη, δῆλα δή, ἀλλά ἐπιδιώκεται ἡ ἐπανάληψις...)

Ἀπό : theoccidentalobserver.net

Ἡ προέλευσις τῆς Τορά ἀπό τήν κλοπή τῆς Ἑλληνιστικῆς Σοφίας ( μέρος α΄)

Ἡ προέλευσις τῆς Τορά ἀπό τήν κλοπή τῆς Ἑλληνιστικῆς Σοφίας ( μέρος β΄)

Ἡ Πελασγική

Ἡ προέλευσις τῆς Τορά ἀπό τήν κλοπή τῆς Ἑλληνιστικῆς Σοφίας ( μέρος β΄)

Οι ψευδείς αφηγήσεις των Εβραίων είναι οι πηγές της δύναμής τους, και η βιβλική αφήγηση είναι η μήτρα όλων αυτών. Ο βιβλικός μινιμαλισμός του Russell Gmirkin είναι τα Καλά Νέα που θα μας ελευθερώσουν: αποδεικνύει ότι η Πεντάτευχος γράφτηκε τον τρίτο αιώνα π.Χ. με λογοκλοπή της ελληνικής γραμματείας (Βηρώσος, Μανέθων, Πλάτωνας, κ.λπ.). Αποδεικνύει ότι οι Λαοί του Βιβλίου δεν είχαν βιβλίο όταν υπήρχαν ήδη περισσότερα από 200.000 βιβλία στη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας. Αποδεικνύει ότι οι «εφευρέτες του μονοθεϊσμού» είχαν μόλις πρόσφατα γίνει μονοθεϊστές, ενώ κάθε φιλόσοφος μιλούσε για τον Θεό...

Τοῦ  Laurent Guyenot

 Είναι η Έξοδος μια αντι-αφήγηση μιας ιστορίας απέλασης;

Η βιβλική ιστορία της Εξόδου έχει έναν πρόλογο: την ιστορία του Ιωσήφ στη Γένεση 47. Έχοντας ανέλθει από το καθεστώς του σκλάβου σε αυτό του υπουργού Οικονομικών του Φαραώ, ο Ιωσήφ ευνοεί τους συγγενείς του (παρά το γεγονός ότι πουλήθηκε ως σκλάβος από τους αδελφούς του) και αποκτά για αυτούς « εκτάσεις γαιών στην Αίγυπτο, στο καλύτερο μέρος της χώρας». Υπεύθυνος για τα εθνικά αποθέματα σιτηρών, αποθηκεύει μεγάλες ποσότητες κατά τη διάρκεια των ετών της αφθονίας. Στη συνέχεια, όταν χτυπάει η πείνα, τα πουλάει σε υψηλή τιμή και έτσι «συσσώρευσε όλα τα χρήματα που υπήρχαν στην Αίγυπτο και τη Χαναάν». 

Την επόμενη χρονιά, έχοντας δημιουργήσει νομισματική έλλειψη, αναγκάζει τους αγρότες να εγκαταλείψουν τα κοπάδια τους με αντάλλαγμα σιτηρά: «Παραδώστε τα ζώα σας και θα σας δώσω τροφή με αντάλλαγμα τα ζώα σας». Ένα χρόνο αργότερα, οι αγρότες παραπονιούνται ότι δεν τους έχει απομείνει τίποτα «εκτός από τα σώματά μας και τη γη μας» και έτσι καταλήγουν να ζητιανεύουν, και στη συνέχεια αναγκάζονται να πουλήσουν τους εαυτούς τους για να επιβιώσουν: «Πάρε εμας και τη γη μας με αντάλλαγμα τροφή, και εμείς με τη γη μας θα γίνουμε δουλοπάροικοι του Φαραώ· δώσε μας μόνο σπόρους, για να μπορέσουμε να επιβιώσουμε και να μην πεθάνουμε και η γη να μην γίνει έρημος!» Έτσι, οι Εβραίοι, αφού εγκαταστάθηκαν στην Αίγυπτο, «απέκτησαν εκεί περιουσία· καρποφόρησαν και πληθύνθηκαν πάρα πολύ» (Γένεση 47:11-27), ένα σίγουρο σημάδι της ευλογίας του Θεού.

Αν και τοποθετείται στην προ-μωσαϊκή εποχή, η ιστορία του Ιωσήφ έχει ένα αναγνωρίσιμο ελληνιστικό υπόβαθρο. Αντανακλά την πολύ ευνοϊκή κατάσταση των Εβραίων υπό τους πρώιμους Πτολεμαίους, Έλληνες Φαραώ που κυβέρνησαν την Αίγυπτο χωρίς ιδιαίτερη μέριμνα για την αιγυπτιακή αγροτιά από το 305 έως το 30 π.Χ. Ο βιβλικός Ιωσήφ είναι στην πραγματικότητα πολύ παρόμοιος με έναν άλλο Ιωσήφ, του οποίου η ιστορία αφηγείται ο Φλάβιος Ιώσηπος ( Εβραϊκές Αρχαιότητες 12.4) και παρουσιάζεται ρητά υπό την εποχή των Πτολεμαίων. Αυτός ο Ιωσήφ, ένας άνθρωπος «μεγάλης φήμης μεταξύ του λαού της Ιερουσαλήμ, για τη σοβαρότητα, τη σύνεση και τη δικαιοσύνη του», διορίστηκε φοροεισπράκτορας της Ιουδαίας από τον Πτολεμαίο, αφού υποσχέθηκε να φέρει πίσω τα διπλάσια φορολογικά έσοδα από τους ανταγωνιστές του. «Ο βασιλιάς χάρηκε που άκουσε αυτή την προσφορά και, επειδή αύξησε τα έσοδά του, είπε ότι θα επιβεβαίωνε την πώληση των φόρων σε αυτόν». Ο Ιωσήφ εκπλήρωσε τη σύμβασή του δολοφονώντας αρκετούς εξέχοντες πολίτες και κατάσχοντας την περιουσία τους. Έγινε εξαιρετικά πλούσιος και έτσι μπόρεσε να βοηθήσει τους ομόθρησκούς του. Συνεπώς, καταλήγει ο Εβραίος ιστορικός, ο Ιωσήφ «ήταν καλός άνθρωπος και μεγάλης μεγαλοψυχίας· έβγαλε τους Εβραίους από μια κατάσταση φτώχειας και κακίας σε μια κατάσταση που ήταν πιο λαμπρή». Η εγγύτητα των δύο αφηγήσεων του Ιωσήφ υποδηλώνει ότι προέρχονται από την ίδια μήτρα. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι ο Ιώσηπος πίστευε ότι η εβραϊκή κοινότητα στην Αλεξάνδρεια είχε μεταφερθεί εκεί ως σκλάβοι από την Ιουδαία και τη Σαμάρεια αρκετές εκατοντάδες χρόνια πριν από την εποχή του και ότι 200.000 είχαν απελευθερωθεί από τον Πτολεμαίο Β΄» ( Εβραϊκές Αρχαιότητες 12.7–11). Οι ιστορικοί δεν είναι ακριβώς σίγουροι για την προέλευση του εβραϊκού πληθυσμού στην Αίγυπτο, αλλά συμφωνούν ότι υπήρχαν περίπου ένα εκατομμύριο Εβραίοι στην Αλεξάνδρεια, με προνόμια και πλούτο που εξόργιζαν ακόμη και τους Έλληνες.

Η ιστορία του βιβλικού Ιωσήφ, που τελειώνει με τη φυλή του να γίνεται πλούσια και πολυάριθμη, διαλαλείται στην Έξοδο 1:7-10:

Αλλά οι Ισραηλίτες ήταν καρποφόροι και παραγωγικοί· έγιναν τόσο πολυάριθμοι και ισχυροί που τελικά όλη η γη γέμισε από αυτούς. Τότε ανέβηκε στην εξουσία στην Αίγυπτο ένας νέος βασιλιάς που δεν είχε ακούσει ποτέ για τον Ιωσήφ. «Δείτε», είπε στον λαό του, «οι Ισραηλίτες είναι τώρα πιο πολυάριθμοι και πιο δυνατοί από εμάς. Πρέπει να λάβουμε προφυλάξεις για να τους εμποδίσουμε να αυξηθούν περαιτέρω, αλλιώς αν ξεσπάσει πόλεμος, μπορεί να ενταχθούν στις τάξεις των εχθρών μας. Μπορεί να πάρουν τα όπλα εναντίον μας και μετά να δραπετεύσουν από τη χώρα».

Ο Φαραώ υπέβαλε στη συνέχεια τους Ισραηλίτες σε καταναγκαστική εργασία, μέχρι που ήρθε ο Μωυσής για να τους σώσει.

Πριν φύγουν από την Αίγυπτο, «οι Ισραηλίτες… ζήτησαν από τους Αιγύπτιους ασημένια και χρυσά κοσμήματα, και ρούχα. Ο Γιαχβέ εντυπωσίασε τόσο πολύ τους Αιγύπτιους με τον λαό, ώστε τους έδωσαν ό,τι ζήτησαν. Έτσι λεηλάτησαν τους Αιγύπτιους» (Έξοδος 12:35-36). Αυτό είναι μάλλον περίεργο. Γιατί να εμπιστευτούν οι Αιγύπτιοι τα πολύτιμα αντικείμενά τους σε έναν υποδουλωμένο και άπορο λαό που βρισκόταν σε φυγή; Ήταν οι Αιγύπτιοι τόσο ανόητοι, και οι Ισραηλίτες τόσο έμπειροι απατεώνες;

Ή μήπως η ιστορία εδώ συγκρούεται με μια άλλη, στην οποία οι Ισραηλίτες δεν ήταν καταναγκαστικοί εργάτες, αλλά ενεχυροδανειστές και τοκογλύφοι; Αυτή η άλλη ιστορία θα ταίριαζε απόλυτα με τον πρόλογο του Ιωσήφ. Έχει επίσης μια οικεία χροιά: η μεσαιωνική ιστορία είναι γεμάτη με επεισόδια Εβραίων που αποκτούν υπερβολική δύναμη μέσω οικονομικών και πολιτικών ίντριγκων, μέχρι που ένας βασιλιάς τους εκδιώκει για να προστατεύσει τον λαό του. Στην Αγγλία, για παράδειγμα, οι Εβραίοι είχαν γίνει πλούσιοι και ισχυροί μέχρι τον δωδέκατο αιώνα - με έναν από αυτούς, τον Ααρών του Λίνκολν, να γίνεται ο πλουσιότερος άνθρωπος στην Αγγλία - μέχρι που ο βασιλιάς Εδουάρδος Α' τους εκδίωξε το 1290 για την κατάχρηση της τοκογλυφίας. [1]

Δεν θα μάθουμε ποτέ ακριβώς την προβιβλική ιστορία πίσω από την βιβλική ιστορία, αν υπάρχει. Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι ενώ στην Έξοδο 12:39 οι Εβραίοι «εκδιώχθηκαν από την Αίγυπτο», στην Έξοδο 6:1 ο Γιαχβέ προειδοποιεί τον Μωυσή ότι «θα τους διώξει» από τη γη του Φαραώ, κάτι που μπορεί να αντικατοπτρίζει ένα προηγούμενο στρώμα σύνταξης.

Το πιο σημαντικό είναι ότι γνωρίζουμε ότι οι Αιγύπτιοι της Ελληνιστικής περιόδου είχαν εναλλακτικές εκδοχές της Εξόδου. Σε εκείνες τις εκδοχές που έχουν φτάσει σε εμάς στα ελληνικά, οι Εβραίοι εκδιώχθηκαν από την Αίγυπτο επειδή διέδιδαν κάποιο είδος μεταδοτικής ασθένειας ή/και προσέβαλαν τους θεούς. Όσο καιρό πιστεύεται ότι η βιβλική Έξοδος γράφτηκε πριν από το 500 π.Χ., θεωρούνταν ότι αυτές οι όψιμες εναλλακτικές εκδοχές ήταν κακόβουλες διαστρεβλώσεις της. Καθώς η ηλικία της Τορά αναθεωρείται τώρα προς τα κάτω από τους μινιμαλιστές της Σχολής της Κοπεγχάγης, η ερμηνεία αυτή αμφισβητείται.

φωτό

Είναι η Έξοδος η εβραϊκή αναδιατύπωση μιας ιστορίας εκδίωξης των Εβραίων από την Αίγυπτο; Για μια διερεύνηση αυτού του ερωτήματος, θα στραφούμε ξανά στο βιβλίο του Russell Gmirkin με τίτλο Berossus and Genesis, Manetho and Exodus: Hellenistic Histories and the Date of the Pentateuch (T&T Clark, 2006). Παρακολουθήσαμε στο προηγούμενο άρθρο το επιχείρημά του ότι η Γένεση 1–11 χρησιμοποίησε τα Βαβυλωνιακά του Βηρώσσου , γραμμένα τον 3ο αιώνα π.Χ. Θα εξετάσουμε τώρα τον δεύτερο ισχυρισμό του: ότι η Έξοδος χρησιμοποιεί τα Αιγυπτιάκια του Μανέθωνα, γραμμένα την ίδια περίοδο.

Εκαταίος των Αβδήρων

Ο Μανέθων ήταν Αιγύπτιος ιερέας που έγραψε μια ιστορία των Αιγυπτίων στα ελληνικά, τα Αιγυπτιακά , γύρω στο 285-280 π.Χ., προς το τέλος της βασιλείας του Πτολεμαίου Α΄ Σωτήρος. Όπως τόσες άλλες πηγές εκείνης της περιόδου, το βιβλίο είναι γνωστό μόνο από παραθέσεις μεταγενέστερων συγγραφέων, κυρίως του Φλάβιου Ιώσηπου στο απολογητικό του βιβλίο Κατά Απίωνα , γραμμένο εναντίον εκείνων που «δεν θα πιστέψουν αυτά που έχω γράψει σχετικά με την αρχαιότητα του έθνους μας, ενώ το θεωρούν σαφές σημάδι ότι το έθνος μας είναι ύστερο, επειδή δεν έχουν ούτε καν λάβει μια απλή αναφορά από τους πιο διάσημους ιστοριογράφους μεταξύ των Ελλήνων» ( Κατά Απίωνα I,1).

Ο Μανέθων δεν ήταν ο πρώτος συγγραφέας ιστορίας της Αιγύπτου στα ελληνικά. Περίπου τριάντα με σαράντα χρόνια πριν από αυτόν (γύρω στο 320–315 π.Χ.), ο Εκαταίος από τα Άβδηρα είχε γράψει τα πρώτα Αιγυπτιακά , τα οποία ο Μανέθων πιθανότατα χρησιμοποίησε για να γράψει τα δικά του. Ούτε αυτά έχουν διασωθεί, αλλά παρατίθενται σύντομα από τον Φλάβιο Ιώσηπο στο Κατά Απίωνα  και εκτενέστερα από τον Διόδωρο τον Σικελιώτη, ο οποίος τα χρησιμοποίησε ως βάση για το πρώτο βιβλίο της Ιστορικής Βιβλιοθήκης του . Ο Εκαταίος είναι στην πραγματικότητα ο πρώτος γνωστός Έλληνας συγγραφέας που αναφέρει τους Εβραίους ή Ιουδαίους (ο Ηρόδοτος, γύρω στο 425 π.Χ., γνώριζε μόνο τους Φοίνικες και τους Σύρους της Παλαιστίνης). Ο Διόδωρος περιέχει μια ιστορία ( Βιβλιοθήκη 40.3.1–8) [2] , που γενικά αποδίδεται στον Εκαταίο, για μια επιδημία που εμφανίστηκε στην Αίγυπτο και αποδόθηκε στους θεούς. Οι Αιγύπτιοι αποφάσισαν να εκδιώξουν από τις χώρες τους «τους πολλούς ξένους κάθε είδους που κατοικούσαν ανάμεσά τους και ασκούσαν διαφορετικές θρησκευτικές τελετές και θυσίες». Ο μεγαλύτερος αριθμός αυτών των ξένων εγκαταστάθηκε στην Ιουδαία υπό την ηγεσία του αρχηγού τους Μωυσή, «ο οποίος ξεχώριζε τόσο για τη σοφία όσο και για το θάρρος του». Ίδρυσε την Ιερουσαλήμ, έχτισε έναν ναό, έδωσε στον λαό του νόμους και τους χώρισε σε δώδεκα φυλές. «Ως αποτέλεσμα της δικής τους εκδίωξης από την Αίγυπτο, εισήγαγε ένα είδος μισάνθρωπου και αφιλόξενου τρόπου ζωής».

Για διάφορους λόγους που δεν μπορώ να αναλύσω εδώ, ο Gmirkin θεωρεί ότι η εκαταϊκή συγγραφή αυτού του αποσπάσματος είναι λανθασμένη και ότι «ερμηνεύεται καλύτερα ως προερχόμενη από τον Θεοφάνη τον Μυτιληναίο, όπως και το υλικό πριν και μετά από αυτό». [3] Δεδομένου ότι ο Θεοφάνης έγραψε το 62 π.Χ., αυτό το απόσπασμα θα ήταν τότε άσχετο με την αναζήτηση της προέλευσης της αφήγησης της Εξόδου, η οποία είναι τουλάχιστον τρεις αιώνες παλαιότερη. Το αν ο Gmirkin έχει δίκιο ή άδικο σε αυτό το συγκεκριμένο ζήτημα δεν έχει μεγάλη σημασία, επειδή η ισχύς της θεωρίας του βασίζεται σε ένα σημαντικό αριθμό στοιχείων ότι η βιβλική Έξοδος δανείζεται απευθείας από τον Μανέθωνα, ανεξάρτητα από το τι είχε γράψει ο Εκαταίος πριν. (Και ακόμα κι αν οι συγγραφείς της Πεντατεύχου χρησιμοποίησαν τον Εκαταίο αντί για τον Μανέθωνα, αυτό θα αποδείκνυε ότι η Πεντάτευχος δεν είναι παλαιότερη από το 320 π.Χ.)

φωτό

Οι δύο «εβραϊκές» ιστορίες του Μανέθωνα

Τα Αιγυπτιακά του Μανέθωνα , ένα ευρέως γνωστό βιβλίο της ελληνιστικής περιόδου, περιέχουν δύο αφηγήσεις για την απέλαση ξένων από την Αίγυπτο στη Νότια Συρία και την Ιουδαία, οι οποίες αναφέρονται και οι δύο από τον Ιώσηπο στο έργο του Κατά Απίωνα.

Η πρώτη αφήγηση ( Απίων 1.73–105) θυμίζει την κατάκτηση και την κυριαρχία της Αιγύπτου από ξένους που ονομάζονταν Υξώς ή Βασιλιάδες Ποιμένες. Οι Υξώς ήταν βίαιοι εισβολείς από την Κάτω Συρία που κυριάρχησαν στην Αίγυπτο για περισσότερα από πεντακόσια χρόνια, σύμφωνα με τον Μανέθωνα. Οι ιστορικοί τους χρονολογούν συνήθως στον δέκατο όγδοο αιώνα π.Χ. [4] Ίδρυσαν την πρωτεύουσά τους στην Άβαρις, στη βορειοανατολική περιοχή του Δέλτα του Νείλου. Ο Μανέθων μας λέει επίσης ( Απίων 1.237) ότι η Άβαρις ήταν από την αρχαιότητα αφιερωμένη στον θεό Σἐθ (μεταφρασμένο ως Τυφών στα ελληνικά) και ότι οι Υξώς λάτρευαν αποκλειστικά τον Σέθ, ενώ κατέστρεφαν τους ναούς των άλλων θεών. Ένας αρχαίος πάπυρος που αποκρυπτογραφήθηκε τον δέκατο ένατο αιώνα (Πάπυρος Sallier 1) επιβεβαιώνει ότι ο βασιλιάς των Υξώς, Απόφις, «διάλεξε για κύριό του τον θεό Σέθ. Δεν λάτρευε καμία άλλη θεότητα σε ολόκληρη τη γη εκτός από τον Σέθ». [5] Η σχέση μεταξύ των Υξώς και των αρχαίων Ισραηλιτών είναι ένα θέμα που συζητείται έντονα, αλλά αξίζει να αναφερθεί ότι ένας μικρόσωμος Αιγύπτιος βασιλιάς ονόματι Yaqub-Har ( γνωστός και ως  Yak-Baal) ήταν πιθανώς Υξώς.

Εδώ είναι η αρχή του άμεσου αποσπάσματος του Ιώσηπου από τον Μανέθωνα:

Ένας λαός άθλιας καταγωγής από την ανατολή, του οποίου η έλευση ήταν απρόβλεπτη, είχε το θράσος να εισβάλει στη χώρα, την οποία κατέκτησε με την κύρια δύναμή του χωρίς δυσκολία ή έστω μάχη. Έχοντας νικηθεί οι ηγέτες, έκαψαν άγρια ​​τις πόλεις, ισοπέδωσαν τους ναούς των θεών και φέρθηκαν σε ολόκληρο τον ιθαγενή πληθυσμό με τη μέγιστη σκληρότητα, σφαγιάζοντας μερικούς και μεταφέροντας τις συζύγους και τα παιδιά άλλων σε δουλεία.

Τελικά, συνεχίζει ο Μανέθων, οι βασιλιάδες των Θηβαΐδων και της υπόλοιπης Αιγύπτου εξεγέρθηκαν εναντίον τους και, μετά από έναν μακρύ πόλεμο, κατά τον οποίο οι Υξώς υποχώρησαν στην Άβαρις, εκδιώχθηκαν τελικά στην Ιουδαία από τον Τούθμωση (ιδρυτή της Δυναστείας XVIII περίπου το 1550 π.Χ.). «Τότε, τρομοκρατημένοι από τη δύναμη των Ασσυρίων, που εκείνη την εποχή ήταν κυρίαρχοι της Ασίας, [οι Υξώς] έχτισαν μια πόλη στη χώρα που ονομάζεται τώρα Ιουδαία, ικανή να φιλοξενήσει την τεράστια ομάδα τους, και της έδωσαν το όνομα Ιερουσαλήμ» ( Απίων 1.90). Ο Μανέθων ταυτίζει ρητά τους Υξώς με τους Ισραηλίτες και δεν φαίνεται να απηχεί εδώ την Έξοδο. Ωστόσο, αυτό ισχυρίζεται ο Ιώσηπος, πιστεύοντας — ή προσποιούμενος ότι πιστεύει — ότι τα Αιγυπτιακά του Μανέθωνα γράφτηκαν πολύ μετά την Τορά, ότι οι Υξώς ήταν «οι προπάτορές μας, οι ποιμένες» (1.103) και ότι ο Μανέθων προσπαθεί να τους δημιουργήσει κακή φήμη αποκαλώντας τους «λαό άθλιας καταγωγής» που έκαψε άγρια ​​πόλεις, ισοπέδωσε ναούς, έσφαξε ανθρώπους και υποδούλωσε γυναίκες και παιδιά.

Η δεύτερη ιστορία που προέρχεται από τον Μανέθωνα και περιλαμβάνεται από τον Ιώσηπο στο Κατά Απίωνα 1.228–251 («για να αποδείξουμε την αρχαιότητά μας»), ξεκινά ως εξής:

Αυτός ο συγγραφέας [ο Μανέθων], έχοντας υποσχεθεί να μεταφράσει την ιστορία της Αιγύπτου από τα ιερά βιβλία, ξεκινά δηλώνοντας ότι οι πρόγονοί μας εισήλθαν στην Αίγυπτο κατά μυριάδες και υπέταξαν τους κατοίκους, και συνεχίζει παραδεχόμενος ότι στη συνέχεια εκδιώχθηκαν από τη χώρα, κατέλαβαν αυτό που είναι τώρα η Ιουδαία, ίδρυσαν την Ιερουσαλήμ και έχτισαν τον ναό. Μέχρι στιγμής ακολούθησε τα χρονικά. Αλλά σε αυτό το σημείο, με το πρόσχημα της καταγραφής μύθων και πρόσφατων αναφορών για τους Εβραίους, πήρε την ελευθερία να εισαγάγει μερικές απίστευτες ιστορίες, θέλοντας να μας παρουσιάσει ως ανακατεμένους με ένα πλήθος Αιγυπτίων λεπρών και άλλων, οι οποίοι για διάφορες ασθένειες καταδικάστηκαν, όπως ισχυρίζεται, σε εξορία από τη χώρα.

Ο Μανέθων, σύμφωνα με τον Ιώσηπο, αναφέρει ότι οι Υξώς προσκλήθηκαν πίσω στην Αίγυπτο κατά τη διάρκεια της Δυναστείας 19 από ορισμένους μολυσμένους Αιγύπτιους με επικεφαλής έναν αποστάτη ιερέα από την Ιερόπολη που ονομαζόταν Οσαρήφ. Αυτοί οι λεπροί, σύμμαχοι των Υξώς, κυβέρνησαν την Αίγυπτο για 13 χρόνια μέχρι που εκδιώχθηκαν κι αυτοί από έναν Φαραώ ονόματι Χάρνες και υποχώρησαν πίσω στην Ιουδαία. [6]

Το άμεσο απόσπασμα του Μανέθωνα τελειώνει με: «Λέγεται ότι ο ιερέας με καταγωγή από την Ηλιούπολη που τους έδωσε σύνταγμα και νόμους —ονόματι Οσαρσήφ, από τον θεό που λάτρευε στην Ηλιούπολη— άλλαξε το όνομά του όταν ήρθε ανάμεσα σε αυτόν τον λαό και πήρε το όνομα Μωυσής» ( Απίων 1.250). Από όσο μπορούμε να καταλάβουμε, αυτή είναι η μόνη σύνδεση που κάνει ο Μανέθων μεταξύ των λεπρών και των Εβραίων, και έρχεται «σχεδόν ως δεύτερη σκέψη», όπως σχολιάζει ο Gmirkin. [7] Αυτό θα ήταν μάλλον περίεργο αν ο Μανέθων ξαναέγραφε εδώ την βιβλική ιστορία της Εξόδου. Παρά τα όσα ισχυρίζεται ο Ιώσηπος, ο Μανέθων δεν εμπλέκεται σε πολεμική εναντίον των Εβραίων, εδώ. Ο Gmirkin πιστεύει ότι αντίθετα η Έξοδος χρησιμοποιεί την αφήγηση του Μανέθωνα με πολεμικό τρόπο.

[Οι] παραλληλισμοί μεταξύ της αφήγησης του Μανέθωνα για τους Υξώς και της αφήγησης της Εβραϊκής Εξόδου είναι πολυάριθμοι και εντυπωσιακοί. Τόσο οι Υξώς όσο και οι Εβραίοι ήταν ξένοι στην Αίγυπτο που εκδιώχθηκαν από τους Αιγύπτιους. Και οι δύο περιγράφονταν ως ποιμένες. Και οι δύο, κατά τη στιγμή της εκδίωξής τους, συγκεντρώνονταν στα ανατολικά σύνορα της Αιγύπτου. Οι αφηγήσεις τόσο για τους Υξώς όσο και για τους Εβραίους καταγράφουν μια «έκρηξη Θεού» στην Αίγυπτο. Και οι δύο ομάδες ήταν γνωστές ως λεηλάτες των Αιγυπτίων και και οι δύο, αφού εκδιώχθηκαν από την Αίγυπτο, εγκαταστάθηκαν στην Ιερουσαλήμ, στη γεωγραφική περιοχή της Ιουδαίας. Υπήρχαν, φυσικά, και σημαντικές διαφορές. Ενώ οι Υξώς υποδούλωσαν και προσπάθησαν να εξοντώσουν τους Αιγύπτιους, λέγεται ότι οι Εβραίοι ήταν σκλάβοι και αιχμάλωτοι όταν οι Αιγύπτιοι προσπάθησαν να τους οδηγήσουν στην εξαφάνιση. Υπάρχει σαφώς κάποιο είδος γενετικής σχέσης μεταξύ των αφηγήσεων του Μανέθωνα και της Πεντατεύχου, μια εμφανής σε μεταγενέστερους συγγραφείς όπως ο Ιώσηπος και άλλοι. Ωστόσο, ο Μανέθωνας δεν δείχνει ίχνος εξάρτησης ή έστω επίγνωσης των εβραϊκών παραδόσεων. Αυτό υποδηλώνει έντονα την πιθανότητα ότι ο Μανέθων ήταν χρονολογικά προγενέστερος της αφήγησης της Εξόδου και ότι η Πεντάτευχος παράδοση εξαρτιόταν από τον Μανέθωνα. [8]

Λάβετε υπόψη ότι το ερώτημα που τίθεται δεν αφορά την ιστορική αξιοπιστία των ιστοριών του Μανέθωνα για τους Υξούς, αλλά τη σχέση μεταξύ των ιστοριών του και της Εξόδου. [9] Το σημαντικό αποτέλεσμα της διακειμενικής ανάλυσης του Gmirkin είναι ότι ο Μανέθων βασίστηκε σε ιθαγενή αιγυπτιακά αρχεία και λογοτεχνία (στα οποία η μνήμη των Υξώς επηρεάστηκε από μεταγενέστερα γεγονότα της περσικής περιόδου) και ότι «δεν υπάρχουν στοιχεία ότι ο Μανέθων διάβασε ή γνώριζε την ύπαρξη εβραϊκών γραπτών». [10] Ο Μανέθων δεν εμπλέκεται σε πολεμική εναντίον των Εβραίων. Ούτε εξισώνει επίσημα τους Υξώς με τους Εβραίους (αναφέρει ότι κάποιοι λένε ότι οι Υξώς ήταν Άραβες, 1.83). Στην πρώτη του ιστορία, βλέπει μάλλον τους Υξώς ως προδρόμους των Εβραίων. Στη δεύτερη ιστορία του, απλώς αναφέρεται σε μια σύγχρονη προφορική παράδοση που εξισώνει τον μολυσμένο και αποστάτη ιερέα Οσαρσήφ με τον Μωυσή. Δεν υπάρχει επομένως λόγος να πιστεύουμε ότι ο Μανέθων ανταποκρίνεται στην βιβλική ιστορία της Εξόδου. Η συγκριτική ανάλυση των παραλληλισμών μεταξύ των δύο ιστοριών υποδηλώνει μάλλον το αντίθετο: ότι οι συγγραφείς της Εξόδου χρησιμοποίησαν συμβουλές και ιστορικά ορόσημα από την αφήγηση του Μανέθωνα για να κατασκευάσουν την ιστορία της Εξόδου και να της δώσουν ένα εύλογο ιστορικό πλαίσιο και το κύρος της αρχαιότητας.

Ακολουθούν μερικές από τις πιο πειστικές παραλληλίες.

Άβαρις και η περιοχή της Γεσέν: Οι Υξώς ίδρυσαν την πρωτεύουσά τους στην Άβαρις, στη βορειοανατολική περιοχή του Δέλτα του Νείλου. Η πόλη εγκαταλείφθηκε μετά την διάλυση των Υξώς, μέχρι που ο Ραμσής Β' ξανάχτισε μια νέα πόλη λίγο βορειότερα, που ονομάζεται Πί-Ραμεσέ ή Πι-Ραμές ( το σπίτι του Ραμσή), τον δέκατο τρίτο αιώνα π.Χ. Αυτό αντιστοιχεί στην περιοχή που η Γένεση και η Έξοδος ονομάζουν περιοχή της Γεσέν, όπου περιορίζεται η φυλή του Ιακώβ. «Είναι σημαντικό», γράφει ο Gmirkin , «η Έξοδος αναγνώρισε επίσης τη «Ραμεσέ» ως μία από τις πόλεις-θησαυρούς που έχτισαν οι υποδουλωμένοι Ισραηλίτες (Έξοδος 1:11). Οι Εβραίοι της Εξόδου εντοπίστηκαν έτσι στην ακριβή περιοχή που κατείχαν οι Υξώς κατά τόν Μανέθωνα ». [11] Στη Βίβλο, ωστόσο, «αυτό δεν οφειλόταν σε στρατιωτική ήττα. Αντίθετα, ο Ιωσήφ ζήτησε να επιτραπεί στη φυλή του να εγκατασταθεί εκεί. Στη Γένεση, στους Εβραίους παραχωρήθηκε αυτό το απομονωμένο τμήμα της Αιγύπτου λόγω του επαγγέλματός τους, του επαγγέλματος των βοσκών. Η Γένεση αναγνώρισε έτσι τα ουσιώδη γεγονότα στον Μανέθωνα - τον περιορισμό του βοσκού Υξώς στην ανατολική Αίγυπτο - αλλά υπαινίχθηκε ότι αυτός ήταν ένας απλός συμβιβασμός στο επιθετικό τους επάγγελμα, όχι λόγω μιας αιγυπτιακής εξέγερσης ενάντια στην καταπίεση από τους Ποιμενικούς Βασιλείς». [12]

Οι πληγές : Υπάρχει μια εντυπωσιακή παραλληλία μεταξύ της αναφοράς του Μανέθωνα για μια πληγή στη δεύτερη ιστορία του και των πληγών στην Αίγυπτο στην Έξοδο. Αυτή η παραλληλία έχει συχνά ερμηνευτεί ως υπονοώντας ότι ο Μανέθωνας γνώριζε την ιστορία της Εβραϊκής Εξόδου, αλλά την ξαναέγραφε με αντισημιτική προκατάληψη. Ο Gmirkin  υποστηρίζει ότι, αντίθετα, η αφήγηση της Πεντατεύχου περιέχει πολεμικές εναντίον του Μανέθωνα. Οι βιβλικοί συγγραφείς, λέει ο Gmirkin , απαντούν στον Μανέθωνα ισχυριζόμενοι ότι «οι Αιγύπτιοι έφεραν οι ίδιοι τις πληγές αρνούμενοι να αφήσουν τους Εβραίους να φύγουν ειρηνικά». [13] Υπάρχουν και άλλες πιθανές αναφορές στους λεπρούς του Μανέθωνα στην ιστορία του Μωυσή:

Υπήρχε, πρώτον, ο ισχυρισμός ότι ο Μωυσής μπορούσε να μετατρέψει το χέρι του σε λεπρό και να το θεραπεύσει κατά βούληση ως μαγικό σημάδι για τον Φαραώ (Έξοδος 4:6-7). Υπήρχε επιπλέον η παράξενη ιστορία της σύντομης λέπρας της Μαριάμ, που της επιβλήθηκε από τον Θεό ως τιμωρία για την ανταρσία (Αριθμοί 12:10). Και οι δύο αυτές ανέκδοτες ιστορίες φαίνεται να ήταν πολεμικές εναντίον της κατηγορίας ότι όλοι οι Εβραίοι της Αιγύπτου είχαν λέπρα. ... Ένα πολύ ενδιαφέρον απόσπασμα στο Δευτερονόμιο 28:60 προειδοποιούσε ότι αν οι Εβραίοι αποστατούσαν ποτέ, ο Θεός θα «έφερνε πάνω τους ξανά τις ασθένειες της Αιγύπτου». Αυτό το απόσπασμα φαίνεται να αναγνωρίζει την παράδοση στο Μανέθωνα ότι οι Εβραίοι της Εξόδου είχαν υποφέρει από διάφορες ασθένειες ενώ διέμεναν στην Αίγυπτο. Το απόσπασμα υπονοούσε ότι αυτές οι ασθένειες τους είχαν προκληθεί ως τιμωρία επειδή δεν λάτρευαν τον αληθινό Θεό. Η ιστορία του Μανέθωνα για τους Εβραίους που προέκυψαν από άρρωστους Αιγύπτιους αναγνωρίστηκε και αντιμετωπίστηκε με ποικίλους τρόπους στην Πεντάτευχο. [14]

Δουλεία: Στην αφήγηση του Μανέθωνα, οι Υξώς σφαγιάζουν και υποδουλώνουν τους ιθαγενείς Αιγύπτιους. Στην ιστορία της Εξόδου, οι Αιγύπτιοι είναι αυτοί που υποδουλώνουν τους Ισραηλίτες. Σύμφωνα με τον Gmirkin, «η ιστορία της υποδούλωσης των Ισραηλιτών από τους Αιγύπτιους μπορεί να ερμηνευτεί ως μια πολεμική απάντηση στην ιστορία της υποδούλωσης των Αιγυπτίων από τους Υξώς στη Μανέθωνα. Η ιστορία της Εξόδου φαίνεται να ισχυρίζεται: "Δεν υποδουλώσαμε εμείς τους Αιγύπτιους, οι Αιγύπτιοι μας υποδούλωσαν" ». [15] Και ενώ στον Μανέθωνα οι Αιγύπτιοι επαναστάτησαν εναντίον των Υξώς, στην Έξοδο «η κατάσταση αντιστράφηκε: αντί να επαναστατήσουν οι Αιγύπτιοι, οι Αιγύπτιοι κυριάρχησαν στους Εβραίους μέχρι που οι Εβραίοι επαναστάτησαν υπό την ηγεσία του Μωυσή». [16]

Λεηλασία ναών: Ο Μανέθων αναφέρθηκε στους Υξώς που λεηλάτησαν τους Αιγύπτιους. «Η Έξοδος 12:35-36 αναφέρει ότι οι Εβραίοι λήστεψαν τους Αιγύπτιους και απαριθμεί τα λάφυρα που απέκτησαν ως χρυσά στολίδια και ρούχα. Αυτό μπορεί να αναφέρεται σε χρυσά σκεύη και ενδύματα θεών από τους ναούς. Αν ναι, μπορεί να δείχνει επίγνωση της παράδοσης στον Μανέθωνα ότι οι Υξώς λεηλάτησαν τους αιγυπτιακούς ναούς. Στην αφήγηση της Πεντατεύχου, υποστηρίζεται ότι αυτά τα λάφυρα δεν κατασχέθηκαν βίαια, αλλά δόθηκαν οικειοθελώς από τους Αιγύπτιους από αγάπη για τους Εβραίους». [17] Αυτό, σύμφωνα με τον Gmirkin, είναι «μια αμυντική απάντηση στην αφήγηση του Μανέθωνα». [18]

Συνθήκη με τον Φαραώ : Σύμφωνα με τον Μανέθωνα, όπως αναφέρεται από τον Ιώσηπο ( Απίων 1.88), ο Φαραώ Τούθμωσης πολιόρκησε την πρωτεύουσα των Υξώς, την Άβαρις. Αποτυγχάνοντας να καταλάβει την πόλη, σύναψε συνθήκη με τους Υξώς, βάσει της οποίας έπρεπε να εκκενώσουν την Αίγυπτο. Ο Gmirkin σχολιάζει: «Αυτή η παρατεταμένη πολιορκία, που έληξε με μια συνθήκη με την οποία επιτράπηκε στους βοσκούς να εγκαταλείψουν την Αίγυπτο, έχει μια προφανή και εντυπωσιακή παραλληλία με την εκτεταμένη προσπάθεια του Μωυσή να πείσει τον Φαραώ να επιτρέψει στους Ισραηλίτες να εγκαταλείψουν την Αίγυπτο. Στον Μανέθωνα, όπως και στην αφήγηση της Εξόδου, ο Φαραώ τελικά απελπίστηκε και συμφώνησε να αφήσει τους ξένους να φύγουν». [19] Στον Μανέθωνα οι Υξώς ηττώνται στρατιωτικά από τον Φαραώ, ενώ στην Πεντάτευχο, ο Μωυσής νικά τον Φαραώ με μαγεία. Επιπλέον, οι βιβλικοί Εβραίοι απλώς προσπαθούν να εγκαταλείψουν την Αίγυπτο ενάντια στη θέληση του Φαραώ. «Εδώ ο παραλληλισμός με την αφήγηση του Μανέθωνα είναι εντυπωσιακός, καθώς ο Μανέθωνας ανέφερε ότι ο στρατός του Ραμσή καταδίωξε τους Υξώς που έφευγαν και τους μολυσμένους Αιγύπτιους στην έρημο σε μια σειρά από στρατιωτικές συγκρούσεις που τους ώθησαν πίσω στη Συρία (1.266–277). Η αφήγηση της Εξόδου διατήρησε την καταδίωξη του στρατού του Φαραώ, αλλά είχε άσχημο τέλος για τους Αιγύπτιους». Προφανώς, για τον Gmirkin, «μια βίαιη αιγυπτιακή εκδίωξη των Εβραίων φαίνεται να κρύβεται πίσω από την ιστορία της Εξόδου». [20]

Όπως αναφέρει ο Derek Lambert στο αξιοσημείωτο ντοκιμαντέρ του Moses and the Invention of Israel's Greatest Story , το οποίο βασίζεται εν μέρει στο έργο του Gmirkin, η ιδέα ότι οι παραλληλισμοί μεταξύ του Μανέθωνα και του βιβλίου της Εξόδου εξηγούνται καλύτερα από μια επιρροή από την παράδοση του Μανέθωνα και όχι από το αντίστροφο έχει πλέον εισέλθει σταθερά στην κυρίαρχη επιστημονική έρευνα. Για παράδειγμα, ο Thomas Römer πιστεύει ότι: «Ο βιβλικός συντάκτης αντιτίθεται στην παράδοση των λεπρών που είναι γνωστοί από τον Μανέθωνα στην επιβεβαίωση ότι η λέπρα του Μωυσή ήταν μόνο στιγμιαία. Συνέβη στο πλαίσιο μιας μεταφοράς θεϊκών δυνάμεων σε αυτόν». [21] Ο Römer αναγνωρίζει επίσης ότι το «τυφλό μοτίβο» στην Έξοδο 1:10, «η ιδέα ότι η Αίγυπτος βρίσκεται σε πόλεμο και ότι οι Εβραίοι θα μπορούσαν να ενωθούν με τους εχθρούς της Αιγύπτου» εισήχθη «σε αντίδραση στην παράδοση που αφηγείται ο Μανέθωνας». [22] Ομοίως, ο Lester L. Grabbe εξετάζει την πιθανότητα «η ιστορία των πληγών και η μετατροπή μιας απέλασης σε μια θαυματουργή διαφυγή να είναι μια ιουδαϊκή αναθεώρηση μιας παλαιότερης αιγυπτιακής ιστορίας γνωστής στον Εκαταίο και τον Μανέθωνα».  Η διαφορά είναι ότι, προκειμένου να διατηρήσουν μια προελληνιστική χρονολόγηση για το βιβλίο της Εξόδου, οι Römer και Grabbe υποθέτουν ότι ο συγγραφέας του δεν γνώριζε τον Μανέθωνα, αλλά ένα αρχαιότερο βιβλίο που χρησιμοποίησε και ο Μανέθωνας. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει ίχνος αυτού του βιβλίου, η υπόθεση του Gmirkin είναι πιο οικονομική (το ξυράφι του Όκαμ). [23]

Από το συμπέρασμα του Gmirkin

Τα στοιχεία για την εξάρτηση της Πεντατεύχου από τον Μανέθωνα είναι δύο ειδών. Πρώτον, υπάρχουν οι πολλές λεπτομέρειες που μοιράζονται η αφήγηση της Εξόδου και η περιγραφή των Υξώς από τον Μανέθωνα. Δεύτερον — και με την πρώτη ματιά παράδοξα — υπάρχουν οι πολλές άλλες λεπτομέρειες στις οποίες η Πεντάτευχος και ο Μανέθωνας βρίσκονταν σε διαμετρική διαφωνία. ... Αλλά τα σημεία συμφωνίας και διαφωνίας δεν είναι καθόλου τυχαία ή αυθαίρετα. Αντίθετα, υπάρχει ένα συστηματικό, συνεπές, προβλέψιμο μοτίβο στα σημεία ομοιότητας και βίαιης αντίφασης. Αυτό το μοτίβο είναι εγγενές στη φύση της πολεμικής και είναι εύκολο να περιγραφεί. Σε λεπτομέρειες που ήταν ουδέτερες για τη φήμη των Εβραίων, η Πεντάτευχος αποδεχόταν την αφήγηση του Μανέθωνα. Η Πεντάτευχος πράγματι αποδεχόταν όσο το δυνατόν περισσότερο από την αφήγηση του Μανέθωνα, λόγω της αυθεντίας και της φήμης του Μανέθωνα. Αλλά σε λεπτομέρειες που αντανακλούσαν δυσμενώς στους Εβραίους, η Πεντάτευχος αντέκρουσε ενεργά την αφήγηση στον Μανέθωνα. Ο σκοπός της ιστορίας της Πεντάτευχου δεν ήταν να απορρίψει την έγκυρη αφήγηση του Μανέθωνα στο σύνολό της, η οποία βασιζόταν σε αρχαία αιγυπτιακά αρχεία. Αντίθετα, οι συγγραφείς της ιστορίας της Εβραϊκής Εξόδου επέλεξαν προσεκτικά τις μάχες τους, αποδεχόμενοι το βασικό πλαίσιο της αφήγησης του Μανέθωνα, αποδεχόμενοι οποιεσδήποτε λεπτομέρειες θεωρούνταν ακίνδυνες, αλλά υπερασπιζόμενοι τους Εβραίους σε κάθε ζήτημα τιμής. Αυτός ήταν ο ουσιώδης χαρακτήρας της πολεμικής λογοτεχνίας.

... Ακριβώς σε όλες τις λεπτομέρειες στις οποίες ο Μανέθων επέκρινε τους Υξώς, η αφήγηση της Εξόδου παρείχε μια εναλλακτική εκδοχή. Οι Εβραίοι, αντί να κατακτήσουν την Αίγυπτο και να την κυβερνήσουν για έξι γενιές, κατοικούσαν εκεί για μια παρόμοια περίοδο, αρχικά ως ειρηνικοί μετανάστες προσκεκλημένοι από έναν φιλικό Φαραώ και αργότερα ως αιχμάλωτοι. Αντί για καταπίεση της Αιγύπτου από τους Υξώς, υπήρχε μια αιγυπτιακή καταπίεση των Εβραίων. Όταν ο Μανέθων περιέγραψε τους Υξώς να σφαγιάζουν Αιγύπτιους και να υποβάλλουν τις γυναίκες και τα παιδιά σε δουλεία και να προσπαθούν να «εξοντώσουν το αιγυπτιακό γένος», η αφήγηση της Εξόδου περιέγραψε την υποδούλωση των Εβραίων από τους Αιγύπτιους και τη σφαγή αρσενικών εβραϊκών απογόνων. Αντί η κατοχή της Αιγύπτου από τους Υξώς να εξισώνεται με «θυμό Θεού», στην Έξοδο ο Θεός χτύπησε την Αίγυπτο επειδή αρνήθηκε να επιτρέψει στους Εβραίους να φύγουν. Η Πεντάτευχος αποδέχτηκε ότι οι Εβραίοι, όπως και οι Υξώς, κατέστρεφαν τους Αιγύπτιους - και υπάρχουν ακόμη και υπαινιγμοί ότι τα λάφυρα περιελάμβαναν αγαθά από αιγυπτιακούς ναούς - αλλά η αφήγηση της Εξόδου επέμενε ότι οι Αιγύπτιοι έδωσαν στους Εβραίους αυτά τα λάφυρα οικειοθελώς, σε αντάλλαγμα για τα πολλά χρόνια που οι Εβραίοι μοχθούσαν ως σκλάβοι. Όλα τα σημαντικά σημεία κριτικής εναντίον των Υξώς απαντήθηκαν στην εβραϊκή αφήγηση.

... Συνοψίζοντας, η αφήγηση του Μανέθωνα για τους Υξώς φαίνεται να βασίστηκε σε ιθαγενή αιγυπτιακά αρχεία και δεν δείχνει καμία γνώση της εβραϊκής παράδοσης. Αντίθετα, η αφήγηση της Πεντάτευχου δείχνει σημαντική γνώση της αφήγησης του Μανέθωνα, συμφωνώντας στο συνολικό ιστορικό πλαίσιο αλλά εμπλέκοντας σε πολεμικές ακριβώς για λεπτομέρειες που αντικατοπτρίζονταν αρνητικά στους Εβραίους. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η αφήγηση της Εξόδου ήταν μια απάντηση στον Μανέθωνα και όχι ότι ο Μανέθωνας ανταποκρίθηκε στις εβραϊκές παραδόσεις. [24]

Συνεπώς: «Η αναζήτηση της ιστορίας πίσω από την Εβραϊκή Παραμονή και την Έξοδο είναι λανθασμένη: αυτές οι ιστορίες φαίνεται να μην περιέχουν τίποτα πιο ουσιαστικό από πολεμικές εναντίον του Μανέθωνα». [25] Η Έξοδος δεν συνέβη ποτέ, γι' αυτό και οι αρχαιολόγοι δεν μπορούν να συνδέσουν ούτε ένα στοιχείο με αυτήν. Είναι τόσο φανταστική όσο και το βασίλειο του Σολομώντα. [26]

Σχετικά με τον Οσαρσέφ, τον μολυσμένο ιερέα που οδήγησε τους λεπρούς στην Ιουδαία σύμφωνα με τον Μανέθωνα, ο Gmirkin  θέτει ένα επιπλέον σημείο, το οποίο μας φέρνει πίσω στον Ιωσήφ.

Η σχέση μεταξύ των ονομάτων Οσαρσήφ και Ιωσήφ έχει συχνά αναφερθεί. Τις περισσότερες φορές έχει προταθεί ότι το όνομα Οσαρσήφ αντικαθιστά το αιγυπτιακό θεοφορικό στοιχείο Οσαρ (από τον Όσιρι) με το εβραϊκό θεοφορικό στοιχείο Γιαχ. Ωστόσο, η μόνη εβραϊκή μορφή που αναφέρεται στον Μανέθωνα ήταν ο Μωυσής, γεγονός που καθιστά αυτή την υπόθεση αμφίβολη: αν ο Οσαρσήφ βασιζόταν στον Ιωσήφ, γιατί ο Μανέθωνας ανέφερε την ταύτισή του με τον Μωυσή; Δεδομένου ότι ο Μανέθωνας δεν έκανε καμία σύνδεση μεταξύ του Οσαρσήφ και του Ιωσήφ, μια σχέση μεταξύ αυτών των μορφών είναι εύλογη μόνο αν η μεταμόρφωση έλαβε χώρα προς την αντίθετη κατεύθυνση: ότι το όνομα Ιωσήφ προέρχεται από το Οσαρσήφ του Μανέθωνα. Είναι σημαντικό ότι, ενώ ο Μανέθωνας αναγνώρισε τον Οσαρσήφ ως Αιγύπτιο ιερέα από την Ηλιούπολη, ο Ιωσήφ - αν και δεν ήταν ο ίδιος ιερέας - παντρεύτηκε την Ασενέθ, κόρη του Ποτιφερά, ενός Αιγύπτιου ιερέα από την Ηλιούπολη. Αυτή η παράδοση αρνήθηκε ότι ο Ιωσήφ (Οσαρσήφ) ήταν ο ίδιος Αιγύπτιος ιερέας της Ηλιούπολης, αλλά αντ' αυτού ισχυρίστηκε ότι απλώς παντρεύτηκε μια ιερατική οικογένεια αυτής της πόλης. [27]

Το γεγονός ότι οι βιβλικές μορφές του Ιωσήφ και του Μωυσή συνδέονται και οι δύο με τον Οσαρσήφ του Μανέθωνα συνάδει με το γεγονός ότι εμφανίζονται ως παραλλαγές του ίδιου μοτίβου, καθώς και οι δύο εισήχθησαν στο βασιλικό παλάτι και παρενέβησαν για λογαριασμό του λαού τους — ένα μοτίβο που εμφανίζεται επίσης στα βιβλία της Εσθήρ και του Δανιήλ, όλα ολοκληρωμένα μυθιστορήματα της ελληνιστικής περιόδου (προφανέστερα στην περίπτωση του Δανιήλ, επειδή οι «προφητείες» του είναι απλώς υπερβολικά ακριβείς).

Σύναψη

Ας αναλογιστούμε την απελευθερωτική δυνατότητα του ριζοσπαστικού βιβλικού αναθεωρητισμού του Gmirkin. Λέγεται ότι η ιστορία γράφεται από τον νικητή. Αλλά η Βίβλος μας διδάσκει μια πιο βαθιά αλήθεια: αυτός που γράφει την ιστορία είναι ο απόλυτος νικητής, ανεξάρτητα από το αν κέρδισε κάποια μάχη. Είναι ο κατακτητής των μυαλών. Οι Ισραηλίτες ηττήθηκαν από τους Βαβυλώνιους, κι όμως έχουν επιβάλει την αφήγησή τους στον κόσμο, στον οποίο είναι οι ιεροί καλοί και οι Βαβυλώνιοι οι σατανικοί κακοί. Οι Ισραηλίτες δεν χρειάστηκε να νικήσουν τους Αιγύπτιους στρατιωτικά για να τους νικήσουν στον «πόλεμο των βιβλίων»: τα Αιγυπτιάκια του Μανέθωνα εξαφανίστηκαν εκτός από ελάχιστα κομμάτια, ενώ η λογοκλοπημένη εκδοχή τους στην Έξοδο κατέκτησε (και υποδούλωσε) περισσότερο από το ήμισυ της ανθρωπότητας.

Οι ψευδείς αφηγήσεις των Εβραίων είναι οι πηγές της δύναμής τους, και η βιβλική αφήγηση είναι η μήτρα όλων αυτών. Ο βιβλικός μινιμαλισμός του Russell Gmirkin είναι τα Καλά Νέα που θα μας ελευθερώσουν: αποδεικνύει ότι η Πεντάτευχος γράφτηκε τον τρίτο αιώνα π.Χ. με λογοκλοπή της ελληνικής γραμματείας (Βηρώσος, Μανέθων, Πλάτωνας, κ.λπ.). Αποδεικνύει ότι οι Λαοί του Βιβλίου δεν είχαν βιβλίο όταν υπήρχαν ήδη περισσότερα από 200.000 βιβλία στη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας. Αποδεικνύει ότι οι «εφευρέτες του μονοθεϊσμού» είχαν μόλις πρόσφατα γίνει μονοθεϊστές, ενώ κάθε φιλόσοφος μιλούσε για τον Θεό.

Πόσο απελευθερωτικό είναι, λοιπόν, να ακούμε μερικές αμυδρές ηχώ της φωνής των αρχαίων Αιγυπτίων. Η άποψή τους για τους Εβραίους αξίζει να ακουστεί και να δικαιωθεί. Στις αρχές του δεύτερου αιώνα μ.Χ., ο Πλούταρχος έγραψε μια συνθήκη για την Ίσιδα και τον Όσιρι, στην οποία παρουσιάζει διάφορες εσωτερικές ερμηνείες του μύθου που άκουσε από τους Αιγύπτιους. Ενώ η Ίσιδα και ο Όσιρις είναι οι θεϊκοί ιδρυτές του αιγυπτιακού πολιτισμού, ο ζηλιάρης αδελφός του Όσιρι, ο Σέθ, ο οποίος δολοφόνησε ύπουλα τον Όσιρι, είναι ο εχθρός του πολιτισμού, ο θεός των νομάδων επιδρομέων, της σύγχυσης, της απάτης, του εμφυλίου πολέμου, της πείνας και της ασθένειας. Είναι ό,τι πιο κοντινό στον διάβολο στην αιγυπτιακή θρησκεία. Στο κεφάλαιο 31, ο Πλούταρχος αναφέρει ότι ορισμένοι Αιγύπτιοι πίστευαν ότι, αφού εξορίστηκε από την Αίγυπτο από το συμβούλιο των θεών, ο Σέθ περιπλανήθηκε στην Παλαιστίνη όπου απέκτησε δύο γιους, τον Ιεροσόλυμο και τον Ιουδαίο (Ιερουσαλήμ και Ιουδαίο ή Εβραίο). Ο Σέθ, με άλλα λόγια, είναι ο θεϊκός πρόγονος των Εβραίων.

Ἀπό : theoccidentalobserver.net

Ἡ προέλευσις τῆς Τορά ἀπό τήν κλοπή τῆς Ἑλληνιστικῆς Σοφίας ( μέρος α΄) 

Ἡ προέλευσις τῆς Τορά ἀπό τήν κλοπή τῆς Ἑλληνιστικῆς Σοφίας ( μέρος γ΄) 

Ἡ Πελασγική

Τό Λιοντάρι ἔχει γενέθλια ...

Τό Λιοντάρι ἔχει γενέθλια καί σᾶς κερνᾶ τραγούδια. Ἀφοῦ ἐκ τοῦ μακρόθεν δέν μπορῶ νά κεράσω τίποτε ἄλλο...

Ἄ, ναί καί τήν Ἀγάπη μου σ᾿ὅλους κι᾿ὅλες ! 

Neil Young - Heart Of Gold 

Cat Stevens - Wild World

  The Cowsills - I Love The Flower Girl 

Scott McKenzie - San Francisco 

The ANIMALS  - We Gotta Get Out Of This Place 

Elvis Presley - Let It Be Me

PROCOL HARUM - A Whiter Shade Of Pale 

Chris Stapleton -  Bad as I Used to Be

Parov Stelar - The Princess

The sound of Silence -The Ghost of Johnny Cash

 Scorpions -  When You Came Into My Life

Chris Rea ~ Somewhere Between The Stars

The Moody Blues - Nights in White Satin 

Pink Floyd - Wish You Were Here

Charles Aznavour - She

Kansas - Dust in the Wind

Mary Hopkin - Those Were The Days

Those were the days my friend,

We thought they'd never end,

We'd sing and dance for-ever and a day,

We'd live the life we choose,

We'd fight and never lose,

For we were young and sure to have our way...

Ἡ Πελασγική 

Ἡ προέλευσις τῆς Τορά ἀπό τήν κλοπή τῆς Ἑλληνιστικῆς Σοφίας ( μέρος α΄)

 Χρησιμοποιώντας τους ακαδημαϊκούς κλάδους των συγκριτικών μελετών και της κριτικής πηγών, υποστηρίζει ότι η εβραϊκή Πεντάτευχος συντέθηκε στο σύνολό της γύρω στο 273-272 π.Χ. και ότι οι συγγραφείς της δανείστηκαν εκτενώς από έργα που πιθανότατα διάβασαν στη μεγάλη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας: αυτά τα έργα περιελάμβαναν ιστορίες της Αιγύπτου και της Βαβυλώνας στα ελληνικά, καθώς και ελληνικές κοσμογονίες και νομικές συνθήκες, κυρίως τις πιο διάσημες του Πλάτωνα.

...Η δημιουργία της Εβραϊκής Πεντάτευχου μεταμφιέστηκε σε απλή μετάφραση (από εβδομήντα μελετητές) μακροχρόνιων Μωσαϊκών νόμων και παραδόσεων. Ενώ τα βιβλία του Σαμουήλ, των Βασιλέων και των Χρονικών σίγουρα ενσωματώνουν προϋπάρχουσες πηγές, το μεγαλύτερο μέρος της Πεντάτευχου (Τορά) επινοήθηκε ως επί το πλείστον από την αρχή, δανειζόμενο από ελληνικές πηγές (σε τομείς του δικαίου, της κοσμογονίας και της αφηγηματικής ιστορίας), αλλά αναδιατυπώνοντάς τες επαρκώς ώστε να φαίνονται αρχαιότερες από τις ελληνικές...

Τοῦ Laurent Guyenot

 Έχω ακούσει για το έργο του Russell Gmirkin εδώ και μερικά χρόνια, αλλά μόλις πρόσφατα αποφάσισα να το εξετάσω. Αυτά που είχα ακούσει για τις θεωρίες του ακουγόντουσαν τόσο υπερβολικά που υπέθεσα ότι δεν θα μπορούσαν να είναι σοβαρή επιστημονική εργασία. Λοιπόν, μπορώ να βεβαιώσω ότι είναι σοβαρή επιστημονική εργασία. Ενδιαφέρουσα και πρωτοποριακή. Απορροφήθηκα τόσο πολύ που διάβασα τα τρία βιβλία του στη σειρά, κράτησα σημειώσεις και τώρα θα προσπαθήσω όσο καλύτερα μπορώ να σας δώσω μια γενική εικόνα. Το υλικό είναι τόσο πλούσιο και οι επιπτώσεις τόσο εκτεταμένες που θα χρειαστώ δύο μέρη για το πρώτο του βιβλίο και δύο μέρη για τα άλλα δύο βιβλία του. Το έργο του Gmirkin στρέφει την προσοχή σε αυτό που, για δύο χιλιάδες χρόνια και κάτι, ήταν η πιο επιτυχημένη από όλες τις εβραϊκές προσαρμοστικές στρατηγικές και η μητέρα όλων των άλλων.

Η Σχολή Βιβλικής Κριτικής της Κοπεγχάγης

Η θεωρία του Gmirkin δεν προέκυψε από το πουθενά. Η βασική της διορατικότητα και τα επιχειρήματά της αναπτύχθηκαν σε ένα ακαδημαϊκό περιβάλλον γνωστό ως «βιβλικός μινιμαλισμός», μια ανασύνθεση μελετητών που προχωρούν ένα βήμα παραπέρα από τους ομολόγους τους στην αναθεώρηση προς τα κάτω της εποχής της Εβραϊκής Βίβλου. Αυτοί οι βιβλικοί μινιμαλιστές είναι επίσης γνωστοί ως η σχολή της Κοπεγχάγης, επειδή το 1993 δύο από αυτούς, ο Δανός Niels Peter Lemche και ο αμερικανικής καταγωγής (τώρα Δανός) Thomas L. Thompson, ίδρυσαν το Διεθνές Σεμινάριο της Κοπεγχάγης , που διοργανώνεται από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης. Αυτό το Σεμινάριο, σε συνεργασία με τον βρετανικό ακαδημαϊκό εκδότη Routledge , αποτελεί πλέον ένα σημαντικό φόρουμ συζήτησης για τους μελετητές της Παλαιάς Διαθήκης.

Λίγα λόγια για τον Thomas Thompson: Πριν προσληφθεί από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, είχε αντιμετωπίσει πολλές αντιδράσεις και απομονώσεις, λόγω των αντιπαραθέσεων γύρω από το πρώτο του βιβλίο που εκδόθηκε το 1974, με τίτλο « Η Ιστορικότητα των Πατριαρχικών Αφηγήσεων: Η Αναζήτηση του Ιστορικού Αβραάμ» — μια αναζήτηση που δεν τελειώνει πουθενά, αφού, σύμφωνα με τον Thompson, οι ιστορίες του Αβραάμ, του Ισαάκ και του Ιακώβ είναι εντελώς κατασκευασμένες από την ελληνιστική περίοδο. Αυτό το βιβλίο και ένα άλλο που εκδόθηκε την επόμενη χρονιά, το « Ο Αβραάμ στην Ιστορία και την Παράδοση» του Καναδού John Van Seters, σηματοδότησαν μια παραδειγματική αλλαγή στην οποία αντιστάθηκε σθεναρά η παλιά φρουρά της βιβλικής επιστήμης, αλλά σταδιακά κέρδισε ευρεία αποδοχή.

Η διαμάχη, ωστόσο, δεν σταμάτησε. Όταν ο Thompson δημοσίευσε το βιβλίο «Η Βίβλος στην Ιστορία: Πώς οι Συγγραφείς Δημιουργούν ένα Παρελθόν » το 1999, η Ha'aretz δημοσίευσε μια επίθεση του Hershel Shanks, του εκδότη του The Biblical Archaeology Review, κατηγορώντας τον ίδιο και άλλους «μινιμαλιστές» μελετητές ότι είναι «αντισιωνιστές», «αντι-Βίβλικοί» και «αντι-Ισραήλ», προσθέτοντας: «Σε ακραίες περιπτώσεις, μπορούν ακόμη και να θεωρηθούν αντισημίτες». Όπως αναφέρει ο ίδιος ο Thompson με περισσότερη διασκέδαση παρά αγανάκτηση, η Jerusalem Post παρέθεσε τον πρώην διευθυντή του Τμήματος Αρχαιοτήτων του Ισραήλ, λέγοντας: «Ένας κοινός γνωστός μου είπε ότι ο Thompson του εμπιστεύτηκε ότι πιστεύει ακράδαντα στα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών ». [1]

Γιατί η συκοφαντία; Επειδή η βιβλική αφήγηση είναι το θεμέλιο της εβραϊκής ταυτότητας, καθώς και η δικαιολόγηση της ύπαρξης του Ισραήλ. Οι μινιμαλιστές δεν λένε μόνο ότι η Βίβλος περιέχει πολύ λίγη πραγματική ιστορία, αλλά εκθέτουν επίσης την σκόπιμη απάτη του ειδικού ισχυρισμού της για την αρχαιότητα. Γιατί αν έχουν δίκιο, οι άνθρωποι του Βιβλίου δεν είχαν ακόμα το βιβλίο τους όταν μπορούσαν ήδη να διαβάσουν περισσότερα από 200.000 βιβλία (παπύρους, δηλαδή) σε μία μόνο βιβλιοθήκη, αυτή της Αλεξάνδρειας. Αν οι μινιμαλιστές έχουν δίκιο, τότε οι Εβραίοι «εφηύραν» τον Θεό σε μια εποχή που κάθε «ειδωλολάτρης» φιλόσοφος μιλούσε γι' Αυτόν. Και αν οι μινιμαλιστές έχουν δίκιο, αυτοί οι Εβραίοι μελετητές που έγραφαν με το όνομα του Μωυσή στην πραγματικότητα χρησιμοποιούσαν την ελληνική λογοτεχνία ως πρότυπα.

Εκεί ακριβώς διαπρέπει ο Russell Gmirkin. Χρησιμοποιώντας τους ακαδημαϊκούς κλάδους των συγκριτικών μελετών και της κριτικής πηγών, υποστηρίζει ότι η εβραϊκή Πεντάτευχος συντέθηκε στο σύνολό της γύρω στο 273-272 π.Χ. και ότι οι συγγραφείς της δανείστηκαν εκτενώς από έργα που πιθανότατα διάβασαν στη μεγάλη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας: αυτά τα έργα περιελάμβαναν ιστορίες της Αιγύπτου και της Βαβυλώνας στα ελληνικά, καθώς και ελληνικές κοσμογονίες και νομικές συνθήκες, κυρίως τις πιο διάσημες του Πλάτωνα. Η εξάπλωση του ελληνιστικού πολιτισμού, και ιδιαίτερα η ίδρυση της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, δημιούργησαν ένα μεγάλο κίνητρο για τη συγγραφή, αντιγραφή, συλλογή και μετάφραση βιβλίων από όλες τις γωνιές του κόσμου, συμπεριλαμβανομένων εθνικιστικών αφηγήσεων για τις παλιές δόξες των πολιτισμών της Αιγύπτου (από τον Εκαταίο των Αβδήρων και τον Μανέθωνα) και της Βαβυλώνας (από τον Βηρωσσό). Αυτός ο έντονος ανταγωνισμός, που περιγράφεται από έναν συγγραφέα ως «πόλεμος βιβλίων», [2] ήταν το πλαίσιο για τη δημιουργία των εβραϊκών γραφών. Ήταν ήδη γνωστό ως το πλαίσιο για την ελληνική έκδοση, τη λεγόμενη Μετάφραση των Εβδομήκοντα, αλλά ο Gmirkin υποστηρίζει ότι η εβραϊκή έκδοση γράφτηκε περίπου την ίδια εποχή, πιθανώς από την ίδια ομάδα. Ακολουθεί το καλύτερο σενάριο του Gmirkin:

Η χρηματοδότηση μιας μετάφρασης της εβραϊκής νομοθεσίας στα ελληνικά από τον Πτολεμαίο Β΄ Φιλάδελφο θεωρήθηκε από τους Εβραίους μελετητές ως μια χρυσή ευκαιρία να παρουσιάσουν μια ολοκληρωμένη περιγραφή της εβραϊκής καταγωγής στον ελληνικό κόσμο. Αυτή η φιλόδοξη περιγραφή είχε ως στόχο να καταδείξει ότι οι Εβραίοι, όπως οι Αιγύπτιοι και οι Βαβυλώνιοι, είχαν παραδόσεις που ανάγονταν στην αρχή της Δημιουργίας. [3]

Η δημιουργία της Εβραϊκής Πεντάτευχου μεταμφιέστηκε σε απλή μετάφραση (από εβδομήντα μελετητές) μακροχρόνιων Μωσαϊκών νόμων και παραδόσεων. Ενώ τα βιβλία του Σαμουήλ, των Βασιλέων και των Χρονικών σίγουρα ενσωματώνουν προϋπάρχουσες πηγές, το μεγαλύτερο μέρος της Πεντάτευχου (Τορά) επινοήθηκε ως επί το πλείστον από την αρχή, δανειζόμενο από ελληνικές πηγές (σε τομείς του δικαίου, της κοσμογονίας και της αφηγηματικής ιστορίας), αλλά αναδιατυπώνοντάς τες επαρκώς ώστε να φαίνονται αρχαιότερες από τις ελληνικές.

Από όσο γνωρίζω, αυτό το είδος παραπλανητικής ακαδημαϊκής πρακτικής είναι αρκετά μοναδικό στους Εβραίους του αρχαίου κόσμου. Την ίδια περίοδο, ένας Εβραίος έγραψε την Επιστολή του Αριστέα προς τον Φιλοκράτη, προσποιούμενος ότι είναι Έλληνας φιλόσοφος, υμνώντας την αρχαία σοφία των Εβραίων . Αυτό το κείμενο, που παρατίθεται από τον Φλάβιο Ιώσηπο στις Ιουδαϊκές Αρχαιότητες, είναι η παλαιότερη πηγή του θρύλου των Εβδομήντα Εβραίων μεταφραστών που εργάζονταν κατόπιν πρόσκλησης του Έλληνα βασιλιά Πτολεμαίου του Φιλάδελφου. Αναφέρει πώς, διαβάζοντας το αποτέλεσμα του έργου τους, ο Πτολεμαίος λιποθύμησε από έκσταση και αναφώνησε ότι «προέρχεται από τον Θεό». Μπορούμε να αναφέρουμε τουλάχιστον δύο ακόμη βιβλία που γράφτηκαν από Εβραίους με ψευδή ελληνική συγγραφή για να επαινέσουν τους Εβραίους: Το « Περί Εβραίων» του ψευδο-Εκαταίου (2ος ή 1ος αιώνας π.Χ.), που παρατίθεται από τον Ιώσηπο, [4] και το τρίτο βιβλίο των Σιβυλλικών Χρησμών (μέσα του 2ου αιώνα π.Χ.), που κάνει το μαντείο των Δελφών να δοξάζει τον εβραϊκό λαό και να τους υπόσχεται τον κόσμο.

Ο Gmirkin αποφεύγει να αποκαλέσει τους συγγραφείς της Πεντάτευχης λογοκλόπους, αλλά νομίζω ότι είναι μια δίκαιη περιγραφή των στοιχείων που παρέχει. Διότι αυτοί οι συγγραφείς δεν ανακύκλωσαν απλώς ελληνικές πηγές. Προσποιήθηκαν ότι το αντίγραφό τους ήταν παλαιότερο από το πρωτότυπο. Σαν να είχε γίνει σιωπηρή συμφωνία, αυτός ο ισχυρισμός επαναλήφθηκε σε όλη την εβραϊκή γραμματεία. Ο Εβραίος Αριστόβουλος ο Πανέας, στις Εξηγήσεις της Γραφής του Μωυσή (γύρω στο 170 π.Χ.), επέμεινε ότι ο Όμηρος, ο Ησίοδος, ο Πυθαγόρας, ο Σωκράτης και ο Πλάτωνας είχαν εμπνευστεί από τον Μωυσή. Την ίδια περίπου εποχή, ο Εβραίος Αρταπανός της Αλεξάνδρειας, στο Περί Ιουδαίων , παρουσιάζει τον Ιωσήφ (γιο του Ιακώβ) και τον Μωυσή ως τους «πρώτους εφευρέτες» που δίδαξαν στους Αιγυπτίους όλα όσα γνώριζαν, από την αστρονομία και τη γεωργία μέχρι τη φιλοσοφία και τη θρησκεία. [5] Στις αρχές του 1ου αιώνα μ.Χ., ο Φίλων της Αλεξάνδρειας υποστήριξε ότι οι Έλληνες νομοθέτες στην πραγματικότητα λογοκλέπτηκαν τον Μωσαϊκό Νόμο και ότι ο Ηράκλειτος έκλεψε τη θεωρία του για τα αντίθετα από τον Μωυσή. Ο Φλάβιος Ιώσηπος επανέλαβε παρόμοια ψέματα τον 1ο αιώνα μ.Χ., σε απάντηση στον εξελληνισμένο Αιγύπτιο Απίωνα που αμφισβήτησε την αρχαιότητα του εβραϊκού λαού και των γραφών του. Ο Ιώσηπος χρησιμοποίησε στην πραγματικότητα παραλληλισμούς μεταξύ των νομοθετικών έργων του Πλάτωνα ( Νόμοι και Πολιτεία ) και των Μωσαϊκών Νόμων για να υποστηρίξει ότι ο Πλάτωνας «μιμήθηκε» τον Μωυσή ( Κατά Απίωνα 2.257).

Στο δεύτερο βιβλίο του, « Ο Πλάτωνας και η Δημιουργία της Εβραϊκής Βίβλου» , ο Gmirkin αντιστρέφει το επιχείρημα και αποδεικνύει ότι ο Απίων έχει δίκιο: «φαίνεται πλέον προφανές ότι τα Μωσαϊκά γραπτά επηρεάστηκαν από εκείνα του Πλάτωνα και όχι το αντίστροφο. » Αυτό το βιβλίο θα εξεταστεί στο δεύτερο μέρος.

Εδώ, εξετάζω το πρώτο βιβλίο του Gmirkin, Berossus and Genesis, Manetho and Exodus: Hellenistic Histories and the Date of the Pentateuch (T&T Clark, 2006).

Οι Πάπυροι της Ελεφαντίνης 

Όπως εξηγεί ο Gmirkin σε δύο εισαγωγικά κεφάλαια, η επιστημονική μέθοδος για τη χρονολόγηση της Εβραϊκής Βίβλου είναι η καθιέρωση ενός terminus ante quem (ημερομηνία προ της οποίας. Υστερότερο χρονικό όριο) και ενός terminus a quo (( ὀριο από το οποίο. Πρώτη χρονική στιγμή). Το αδιαμφισβήτητο terminus ante quem είναι η χρονολογία της ελληνικής έκδοσης της Βίβλου, της λεγόμενης Μετάφρασης των Εβδομήκοντα , της οποίας η ύπαρξη μαρτυρείται σαφώς στη δεκαετία του 270.

Ένα πρώτο terminus a quo παρέχεται από τους παπύρους της Ελεφαντίνης , που γράφτηκαν γύρω στο 400 π.Χ. στην Άνω Αίγυπτο, επειδή δείχνουν ότι οι Εβραίοι άποικοι που τους έγραψαν δεν γνώριζαν τίποτα για την Πεντάτευχο, αν και ήταν σε στενή επικοινωνία με τους ιερείς της Ιερουσαλήμ. Το 408 π.Χ., απηύθυναν έκκληση στον «Ιωαννάν τον αρχιερέα και τους συναδέλφους του, τους ιερείς που βρίσκονται στην Ιερουσαλήμ» για βοήθεια στην εξασφάλιση άδειας για την ανοικοδόμηση του δικού τους ναού του Γιαχβέ στην Ελεφαντίνη. Όπως σημειώνει ο Gmirkin, αυτό το αίτημα είναι «εξαιρετικά ασυμβίβαστο με την ύπαρξη μιας έγκυρης Πεντάτευχης παράδοσης που απαγορεύει όλυς τους βωμούς ή τις τοπικές θυσίες εκτός Ιερουσαλήμ». [6] Επιπλέον, «όταν οι Παπύροι της Ελεφαντίνης ερευνώνται για στοιχεία που να αποδεικνύουν την ύπαρξη της Πεντατεύχου ή οποιουδήποτε μέρους της, τα αποτελέσματα είναι κατηγορηματικά αρνητικά». [7] Δεν υπάρχει καμία αναφορά στους παπύρους στην Έξοδο ή σε οποιοδήποτε άλλο βιβλικό γεγονός, ούτε σε γραπτή Τορά. Κανένας από τους κεντρικούς χαρακτήρες της Πεντατεύχου δεν αναφέρεται ποτέ. Κανένας από τους νόμους της Πεντατεύχου δεν αναφέρεται. Οι άποικοι της Ελεφαντίνης δεν φαινόταν καν να γνωρίζουν το Σάββατο ως ημέρα αργίας. Αν και η απουσία αποδεικτικών στοιχείων δεν αποτελεί απόδειξη απουσίας, ο μεγάλος αριθμός παπύρων και οστράκων της Ελεφαντίνης καθιστά σχεδόν βέβαιο ότι η Τορά δεν υπήρχε το 400 π.Χ. Αυτά τα επιχειρήματα κερδίζουν ευρεία αποδοχή. Κάποιοι αντιτίθενται, όπως ο James L. Kugel, ο Richard E. Friedman ή ο Konrad Schmid: επιμένουν ότι η Τορά υπήρχε, αλλά ότι οι Εβραίοι της Ελεφαντίνης απλώς την αγνόησαν επειδή δεν είχε ακόμη αποκτήσει καθολική εξουσία μεταξύ των Εβραίων. [8] Το επιχείρημα καταρρέει, καθώς είναι σαφές ότι οι Εβραίοι της Ελεφαντίνης αναγνωρίζουν την κεντρική εξουσία της Ιερουσαλήμ.

Έχοντας απαντήσει σε αυτό το ερώτημα, ο Russell Gmirkin προωθεί αυτό το terminus a quo περισσότερο από δύο αιώνες μπροστά, αποδεικνύοντας τη λογοτεχνική εξάρτηση της Πεντάτευχου από δύο έργα γραμμένα στα ελληνικά μεταξύ 285 και 278 π.Χ., δηλαδή μια ιστορία της Βαβυλώνας από τον Βηρωσσό και μια ιστορία της Αιγύπτου από τον Μανέθωνα.

Βηρωσσός και Γένεση 1–11

Η Γένεση 1-11 ( περιγραφή ἀρχής του Κόσμου και της Ανθρωπότητας ) αποτελεί ξεχωριστή ενότητα εντός της Πεντάτευχου, γνωστή ως Αρχέγονη Ιστορία. «Είναι ευρέως αποδεκτό σήμερα ότι η Αρχέγονη Ιστορία ήταν μια ανεξάρτητη σύνθεση, που προστέθηκε μετά την ολοκλήρωση των Πατριαρχικών Αφηγήσεων της Γένεσης 12-50, και ενσωματώθηκε με την τελευταία με μερικούς μεταβατικούς στίχους που γεφύρωσαν τις δύο κατά τα άλλα ανεξάρτητες συνθέσεις». [9] Αυτή η Αρχέγονη Ιστορία έχει επίσης αναγνωριστεί εδώ και καιρό ως ανήκουσα στο Μεσοποταμικό λογοτεχνικό είδος των αφηγήσεων για τη δημιουργία-κατακλυσμό, με παραλληλίες σε Μεσοποταμικές πηγές όπως το Enûma Elish , ο Μύθος του Κατακλυσμού των Σουμερίων , το Έπος του Γκιλγκαμές , το Έπος του Ατράχασις ή το  Ποίημα του Έρρα .

Αυτό που προσπαθεί να αποδείξει ο Gmirkin είναι ότι οι συγγραφείς της Γένεσης 1-11 δεν άντλησαν απευθείας από αυτές τις ανομοιογενείς πηγές της Μεσοποταμίας που διατηρούνται σε σφηνοειδή πήλινες πινακίδες, αλλά από τον Βηρωσσό, έναν Βαβυλώνιο συγγραφέα που είχε συγκεντρώσει αυτό το υλικό στα ελληνικά τον τρίτο αιώνα π.Χ. Τα Βαβυλωνιακά του Βηρωσσού αφηγούνται την ιστορία της Βαβυλώνας από την αυγή του χρόνου μέχρι την κατάκτηση του Αλεξάνδρου. Δημοσιεύτηκε και διαδόθηκε το 278 π.Χ., με σκοπό να καταστήσει την αρχαία βαβυλωνιακή ιστορία και τις παραδόσεις διαθέσιμες στον ελληνόφωνο μεσογειακό κόσμο. Τα  Βαβυλωνιακά του Βηρωσσού έχουν χαθεί, αλλά σώζονται αποσπάσματα σε παραθέματα που έγιναν από τον Φλάβιο Ιώσηπο τον 1ο αιώνα μ.Χ., από τον Ευσέβιο Καισαρείας τον τέταρτο αιώνα και από τον Γεώργιο Σύγγελλο τον όγδοο αιώνα. Όλα τα αποσπάσματα συλλέγονται στην έγκυρη έκδοση του Felix Jacoby, Fragmente der griechischen Historiker («Αποσπάσματα των Ελλήνων Ιστορικών»), ένα μνημείο γερμανικής ακαδημαϊκής έρευνας που δημοσιεύτηκε μεταξύ 1841 και 1870 και συνήθως συντομογραφείται FGrHist.

Αφού έγραψε τα Βαβυλωνιακά του και τα αφιέρωσε στον βασιλιά των Σελευκιδών Αντίοχο Α΄, ο Βηρωσσός μετανάστευσε από τη Βαβυλώνα στο νησί Κώς του Αιγαίου, εντός του βασιλείου των Πτολεμαίων, και ίδρυσε εκεί μια σχολή. Υπήρξε εκτεταμένη αλληλεπίδραση μεταξύ της Κώς και της Αλεξάνδρειας στην Αίγυπτο υπό τον Πτολεμαίο Α΄ και Β΄. Ο τελευταίος γεννήθηκε στην Κώ, και ο πατέρας του προσέλαβε τον γραμματικό Φιλήτα από την Κώ για να τον εκπαιδεύσει. «Δεδομένης αυτής της συνεχούς πνευματικής αλληλεπίδρασης», εξηγεί ο Gmirkin, «ήταν αναπόφευκτο τα Βαβυλωνιακά της Βηρωσσού να είχαν αποκτηθεί νωρίς για την ακμάζουσα βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας». [10] Υπό τον Πτολεμαίο Β΄, η αλεξανδρινή βιβλιοθήκη έγινε το μεγαλύτερο επιστημονικό ίδρυμα στον κόσμο, με εκατοντάδες χιλιάδες κύλινδρους (οι εκτιμήσεις ποικίλλουν μεταξύ 200.000 και 400.000). Δεδομένου ότι πολλοί ελληνόφωνοι Εβραίοι ζούσαν και σπούδαζαν στην Αλεξάνδρεια, είναι λογικό να υποθέσουμε ότι είχαν πρόσβαση στα Βαβυλωνιακά εκεί.

Εξωβιβλικά στοιχεία δείχνουν ότι τόσο οι Σαμαρείτες όσο και οι Εβραίοι γνώριζαν τον Βηρωσσό περίπου το 250 π.Χ. Δεν υπάρχει επομένως αμφιβολία για την εβραϊκή γνώση του βιβλίου του Βηρωσού λίγο μετά την έκδοσή του — και, μέσω των Βαβυλωνιακών, για τη γνώση ολόκληρου του συνόλου των μεσοποταμικών πηγών που επηρέασαν τη Γένεση. [11]

Για να αποδείξει ότι οι βιβλικοί συγγραφείς δανείστηκαν από τον Βηρωσσό, ο Gmirkin προβαίνει σε μια λεπτομερή διακειμενική σύγκριση. Κατά την άποψή μου, δεν έχει βρει καμία απόδειξη για τα δάνεια της Βίβλου από τον Βηρωσσό, παρά μόνο μια καλή ποσότητα έμμεσων στοιχείων, τα οποία βασίζονται σε φιλολογικά επιχειρήματα που θα χρειάζονταν πολύ χρόνο για να αναπαραχθούν εδώ. Μπορώ μόνο να παραθέσω από τα τελικά συμπεράσματα του Gmirkin:

Οι δομικές παραλληλίες μεταξύ του Βηρωσού και των κεφαλαίων της Γέννεσης 1-11 είναι τόσο αξιοσημείωτες που αποκλείουν την ανεξαρτησία των δύο αφηγήσεων. [12]

Έχει αποδειχθεί ότι ο Βηρωσσός βασίστηκε σε όλες τις ίδιες παλαιότερες σφηνοειδής πηγές που έχουν αναγνωριστεί ως παράλληλες με τη Γένεση. Σε αρκετές περιπτώσεις, ο Βηρωσσός παρέχει καλύτερες παραλληλίες από τις παλαιότερες σφηνοειδής πηγές (ιδίως το αρχέγονο χάος που αποτελείται από νερό και σκοτάδι, και τους δέκα προκατακλυσμιαίους βασιλιάδες). Σε άλλα παραδείγματα, μόνο ο Βηρωσσός παρέχει μια πειστική παραλληλία. ... Σε κάθε περίπτωση έχει αποδειχθεί ότι ο Βηρωσσός θα μπορούσε να ήταν η άμεση πηγή για τις Μεσοποταμικές επιρροές που αντικατοπτρίζονται στη Γένεση. Επιπλέον, ο Βηρωσσός όχι μόνο συγκέντρωσε όλες τις ίδιες αρχαίες βαβυλωνιακές πηγές που επηρέασαν τη Γένεση, αλλά περιείχε και την ίδια συνολική οργάνωση υλικού σε μια εύτακτη διαδοχική ιστορική αφήγηση όπως στη Γένεση. Ολόκληρο το φαινόμενο των Μεσοποταμικών παραδόσεων στη Γένεση 1-11 εξηγείται πλήρως από την εξάρτηση από τον Βηρωσσό. ... Το βάρος των αποδεικτικών στοιχείων ευνοεί έντονα τον Βηρωσσό ως την συγκεκριμένη ενδιάμεση πηγή μέσω της οποίας οι αρχαίες Μεσοποταμικές παραδόσεις ήρθαν στην προσοχή των συγγραφέων της Γένεσης 1-11. [13]

Η οικονομία αυτού του μοντέλου είναι εντυπωσιακή. Αντί για μια πληθώρα αρχαίων Σουμεριακών και Ακκαδικών πηγών σφηνοειδούς γραφής διαφορετικών εποχών που επηρεάζουν τη Γένεση μέσω ενός υποθετικού μηχανισμού προφορικής παράδοσης, αρκεί να ανακαλύψει κανείς τον μηχανισμό με τον οποίο ένα μόνο αντίγραφο των Βαβυλωνιακών του Βηρωσού έφτασε στα χέρια των Εβραίων. [14]

Το συμβατικό μοντέλο [αντιθέτως] απαιτεί μια ολόκληρη σειρά ουσιαστικά αναπόδεικτων προτάσεων: ότι οι αρχαίοι Νότιοι Σύροι είχαν εκτεθεί ανεξάρτητα στο Enûma Elish, στο Έπος του Γκιλγκαμές και ίσως στους Σουμεριακούς καταλόγους ηγεμόνων πριν από τον κατακλυσμό· ότι αυτοί οι Σουμεριακοί και Ακκαδικοί μύθοι ενσωματώθηκαν με κάθε λεπτομέρεια στην εβραϊκή προφορική παράδοση και μεταβιβάστηκαν για διάστημα από 500 χρόνια (J) έως σχεδόν χίλια χρόνια (P)· και ότι οι βασικές κοσμολογικές λεπτομέρειες αυτών των Βαβυλωνιακών μύθων, όπως η σειρά των γεγονότων της δημιουργίας και πολλές συγκεκριμένες λεπτομέρειες της αφήγησης του κατακλυσμού, διατηρήθηκαν άθικτες κατά τη διάρκεια αυτής της μακράς διαδικασίας, παρά την πλήρη αλλαγή στο καστ των θεών και των ανθρώπινων ηρώων. [15]

φωτό

Ο όφις στον Κήπο

Πέρα από το ζήτημα της εποχής της Πεντατεύχου, η συγκριτική ανάλυση της Γένεσης και του Βηρωσσού προσφέρει μια ενδιαφέρουσα ματιά στη «δημιουργία» του μύθου του Κήπου της Εδέμ στη Γένεση 3.

Οι Βιβλικοί μελετητές έχουν αναγνωρίσει εδώ και καιρό το πολεμικό υπόβαθρο του κεφαλαίου Γένεση 3, του οποίου ο συγγραφέας φαίνεται να επιτίθεται σε μια ξένη παράδοση ανατρέποντάς την. Η υπόθεση ήταν ότι η στοχευμένη παράδοση ήταν κάποια άγνωστη χαναανιτική μυητική αίρεση που συνδεόταν με κάποιο οφιοειδή συμβολισμό ή μια σαμαρειτική ετερόδοξη αίρεση του χάλκινου «Φιδιού του Μωυσή» που ονομαζόταν Νεχουστάν, το οποίο ο βασιλιάς Εζεκίας «συνέτριψε» σύμφωνα με το 2 Βασιλέων 18:4. Αλλά η μινιμαλιστική υπόθεση ανοίγει νέες και πιο ικανοποιητικές δυνατότητες. Ο Gmirkin σημειώνει:

Ο όφις της Γένεσης 3 ήταν ένα πολύ ασυνήθιστο πλάσμα. Ο όφις είχε την ικανότητα να μιλάει και συνομίλησε με τους ανθρώπους. Ήταν το «σοφότερο από όλα τα ζώα» και ο παράγοντας μέσω του οποίου οι πρωτόγονοι άνθρωποι απέκτησαν τη γνώση των θεών. Προφανώς ο όφις αρχικά είχε πόδια και μπορούσε να περπατήσει, γιατί στη Γένεση 3:14 η κατάρα του Θεού στον όφι ήταν ότι από εδώ και στο εξής θα σέρνεται με την κοιλιά του στο χώμα. [16]

Η καλύτερη παραλληλία βρίσκεται στην αναφορά του Βηρωσσού στον προκατακλυσμιαίο apkallu («σοφό») Οάννη, ένα θεϊκό ον που απεικονίζεται ως μορφή ντυμένη με ισχιακό μανδύα. Ο Γεώργιος Σύγγελλος, μία από τις πηγές μας για τον Βηρωσσό, γράφει (απόσπασμα FGrH 680 F1b):

Ο Βηρωσσός λέει ότι αυτό το τέρας περνούσε τις μέρες του με ανθρώπους, χωρίς να τρώει ποτέ τίποτα, αλλά διδάσκοντας στους ανθρώπους τις απαραίτητες δεξιότητες για τη γραφή και για την άσκηση μαθηματικών και για κάθε είδους γνώση: πώς να χτίζουν πόλεις, να ιδρύουν ναούς και να θεσπίζουν νόμους. Δίδαξε στους ανθρώπους πώς να καθορίζουν σύνορα και να χωρίζουν γη, επίσης πώς να φυτεύουν σπόρους και στη συνέχεια να μαζεύουν τα φρούτα και τα λαχανικά τους. Με λίγα λόγια, δίδαξε στους ανθρώπους όλα εκείνα τα πράγματα που συνέβαλαν σε μια εδραιωμένη και πολιτισμένη ζωή. [17]

Ο Gmirkin υποστηρίζει ότι ο apkallu Οάννες είναι το αρχέτυπο του φιδιού του Κήπου της Εδέμ. «ο καλοπροαίρετος apkallu Οάννες, που στάλθηκε στην ανθρωπότητα από τους θεούς με το χάρισμα της γνώσης, έχει μεταμορφωθεί σε μια μορφή προδοσίας και κακίας, όπως ακριβώς η ίδια η γνώση έχει μεταμορφωθεί από ευλογία σε κατάρα». [18]

Η «δαιμονοποίηση» του θεϊκού όντος από το οποίο οι Βαβυλώνιοι έμαθαν να χτίζουν τον πολιτισμό τους είναι σαφώς μια επίθεση στον βαβυλωνιακό πολιτισμό. Αλλά περισσότερο από αυτό, είναι μια επίθεση στον ίδιο τον πολιτισμό. Η ιστορία του Κήπου της Εδέμ αναφέρει ότι οι άνδρες και οι γυναίκες ήταν στην καλύτερη τους φάση όταν ήταν γυμνοί και χωρίς ντροπή, και ότι αυτός ήταν ο τρόπος που ο Δημιουργός τους ήθελε να παραμείνουν.

Σύμφωνα με τη Γένεση 1-2 ( κεφάλαια), η δημιουργία ήταν ένας παράδεισος, και η κτιστή κατάσταση του ανθρώπου ήταν αυτή του ηγεμόνα του παραδείσου. Ο άνθρωπος στον Κήπο της Εδέμ ήταν σαν ένα από τα ζώα. Τα ζώα ήταν οι σύντροφοί του. Έτρωγε τα χόρτα του αγρού όπως τα άλλα ζώα. Ήταν γυμνός και χωρίς ντροπή ή φόβο. Κυβέρνησε ως βασιλιάς, με την κυριαρχία του να είναι ολόκληρη η φύση.

Μια πολύ παρόμοια εικόνα των πρωτόγονων ανθρώπων υπάρχει στις πρώιμες σουμεριακές ιστορίες για τη δημιουργία. Και εκεί, οι άνθρωποι ήταν γυμνοί, ζούσαν όπως τα ζώα, τρώγοντας χόρτο. Ωστόσο, στη μεσοποταμιακή λογοτεχνία, αυτή η πρωτόγονη φυσική κατάσταση απεικονιζόταν ως ένας εντελώς άθλιος τρόπος ζωής. [19]

Στη βιβλική αφήγηση :

Η ζωή της ανθρωπότητας με τους ζωικούς συντρόφους της, γυμνούς και χωρίς γνώση των στοιχειωδών τεχνών του πολιτισμού, ήταν φυσική και καλή, όχι αξιοθρήνητη. Η ανθρωπότητα δεν ωφελήθηκε από την απόκτηση γνώσης από τους θεούς: μάλλον, αυτή η πρώτη αμαρτία συνιστούσε πτώση από μια κατάσταση αθωότητας και παραδείσου. Η γνώση των τεχνών του πολιτισμού ήταν κακό, όχι ευλογία. Η γεωργία ήταν κατάρα, όχι ευλογία. ... Στη Γένεση 4:20-22, αν και βλέπουμε προόδους στις τέχνες του πολιτισμού, όλες αυτές αποδίδονταν στην πονηρή γενεαλογία του Κάιν. ... Η Μεσοποταμιακή γραμματεία έβλεπε την ανθρωπότητα να προοδεύει μέσω αποκαλύψεων των τεχνών του πολιτισμού από τους θεούς. Στη Γένεση, η ανθρωπότητα διαφθείρεται από την αρχική της κατάσταση αθωότητας από αυτές τις ίδιες τέχνες, όπως αντιπροσωπεύεται συγκεκριμένα από το δέντρο της γνώσης του καλού και του κακού. [20]

φωτό

Ο Πύργος της Βαβέλ

Η υποτίμηση του βαβυλωνιακού πολιτισμού — και ίσως του πολιτισμού γενικότερα — επαναλαμβάνεται στο τελευταίο επεισόδιο, την Αρχέγονη Ιστορία: ο μύθος του Πύργου της Βαβέλ στη Γένεση 11. Πέρα από την προφανή ικανοποίηση των συγγραφέων για την κατάρρευση του βαβυλωνιακού πολιτισμού, η ιστορία ακούγεται σαν μια δυστοπική προειδοποίηση κατά του αστικού πολιτισμού (υπενθυμίζοντας την αντίθεση μεταξύ του ημι-νομάδου βοσκού Άβελ και του αγρότη Κάιν, του οποίου οι απόγονοι ίδρυσαν την πρώτη πόλη). Ο Γιαχβέ ενοχλείται από το θέαμα ανδρών διαφόρων προελεύσεων να μοιράζονται την ίδια γλώσσα και να χτίζουν μια μεγάλη πόλη με «έναν πύργο του οποίου η κορυφή φτάνει στους ουρανούς». Υποψιάζεται και λέει στον εαυτό του: «Και είπε τότε ο Κυριος· “ιδού έως τώρα ένας λαός είναι αυτοί και μίαν γλώσσαν ομιλούν όλοι. Ιδού ότι ήρχισαν δι' αλαζονείαν και επίδειξιν το οικοδομικόν έργον των. Και νομίζουν ότι τώρα δεν θα τους λείψη τίποτε από όσα σκέπτονται να κάμουν. εμπρός ας καταβώμεν εκεί και ας επιφέρωμεν σύγχυσιν εις την γλώσσαν των, ώστε να μην εννοή ο ένας την γλώσσαν του άλλου”.» (Γένεση 11:6-7).

«Ο Πύργος της Βαβέλ», εξηγεί ο Gmirkin, «αναφερόταν στο ζιγκουράτ της Βαβυλώνας, έναν πολυεπίπεδο ναό αφιερωμένο στη λατρεία του Μαρντούκ, με ιερά τόσο στη βάση όσο και στην κορυφή του». [21]

Το ενδιαφέρον που έδειξε η Γένεση για την κατασκευή της Βαβυλώνας και του πύργου της ήταν παράλληλο με πολλές κλασικές αναφορές στη Βαβυλώνα. Το τεράστιο μέγεθος της πόλης της Βαβυλώνας, που ξεπερνούσε μόνο αυτό της Νινευή, προκαλούσε συχνά σχόλια. Οι περιγραφές αρχιτεκτονικών θαυμάτων ήταν συνηθισμένες στις ελληνιστικές εθνογραφίες. Αρκετές αρχαίες πηγές αναφέρονταν στα διάφορα «θαύματα» που ήταν ορατά στη Βαβυλώνα, συμπεριλαμβανομένων των τειχών, των αναχωμάτων του Ευφράτη και των γεφυρών πάνω από αυτόν, και των Κρεμαστών Κήπων. Ο Ναός του Βελ (δηλαδή ο Πύργος της Βαβέλ) αναφερόταν επίσης συχνά, και τόσο ο Ηρόδοτος όσο και ο Κτησίας τόνιζαν το μεγάλο του ύψος.

Το γεγονός ότι η πόλη της Βαβυλώνας, «η μεγαλύτερη πόλη της εποχής της», αργότερα εγκαταλείφθηκε σε ερείπια ήταν επίσης λόγος για σχόλια, και τα ερείπια του ναού του Βελ αναφέρονταν επίσης μερικές φορές. Όπως και στη Γένεση, οι κλασικές πηγές σχολίασαν το μέγεθος της Βαβυλώνας, τον εντυπωσιακό πύργο της, τα μοναδικά οικοδομικά υλικά που χρησιμοποιήθηκαν στη Βαβυλώνα και την μεταγενέστερη κατάσταση εγκατάλειψης και καταστροφής της. Η γοητεία με τις δημόσιες δομές της Βαβυλώνας στη Γένεση 11:1-9, χωρίς προηγούμενο στην υπόλοιπη Εβραϊκή Βίβλο, έχει εξαιρετικά στενή συγγένεια με την περιγραφή των θαυμάτων της Βαβυλώνας από Έλληνες και Ρωμαίους ιστορικούς, γεωγράφους και εθνογράφους. [22]

Παρά την έλλειψη αναφοράς από τις πηγές που παραθέτουν τα Βαβυλωνιακά του Βηρωσσού, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι περιελάμβανε εκτενείς αναφορές στα θαύματα της Βαβυλώνας, συμπεριλαμβανομένου του ναού του Βέλ-Μαρντούκ (του οποίου ο Βηρωσσός ήταν στην πραγματικότητα ιερέας). «Τα βασικά περιγραφικά χαρακτηριστικά της Βαβυλώνας και του πύργου της στη Γένεση θα μπορούσαν εύκολα να προέρχονται από τον Βηρωσσό». [23] Ωστόσο, «η σύγχυση των γλωσσών και η διασπορά της ανθρωπότητας από τη Βαβυλώνα μετά τον κατακλυσμό δεν είναι θέματα που βρίσκονται στις μεσοποταμιακές πηγές» και πρέπει να είναι βιβλικές καινοτομίες. [24] Οι συγγραφείς της Πεντάτευχου λογόκλεψαν τον Βηρωσσό, αλλά μόνο για να χλευάσουν τον πολιτισμό που εξυμνούσε ο Βηρωσσός.

Πόσο παράξενο, παρεμπιπτόντως, είναι που μια παράδοση που έχει εμμονή με τον μονοθεϊσμό θα θεωρούσε τη μονογλωσσία κατάρα. Αλλά όχι και τόσο παράξενο όταν καταλάβεις ότι ο εβραϊκός μονοθεϊσμός είναι στην πραγματικότητα το αντίθετο από αυτό που προσποιείται ότι είναι: είναι η μονολατρική λατρεία του ζηλιάρη θεού του Ισραήλ που προσποιείται ότι είναι ο κοσμικός Θεός που επιλέγει το Ισραήλ και μισεί τη Βαβυλώνα.

Συνεχίζεται 

Ἀπό : theoccidentalobserver.net

φωτό πάνω, ἐδῶ, ἐδῶ

Ἡ προέλευσις τῆς Τορά ἀπό τήν κλοπή τῆς Ἑλληνιστικῆς Σοφίας ( μέρος β΄) 

Ἡ προέλευσις τῆς Τορά ἀπό τήν κλοπή τῆς Ἑλληνιστικῆς Σοφίας ( μέρος γ΄) 

Ἡ Πελασγική