Η εμπλοκή της Δύσης στην Αφρική για πολύ καιρό επικεντρώνεται στην ανθρωπιστική βοήθεια, παρουσιάζοντας την ήπειρο ως φτωχή. Ωστόσο, κάτω από αυτό το πέπλο συνεργασίας κρύβονται συστημικά ζητήματα που διαιωνίζουν την εξάρτηση και εμποδίζουν την πραγματική πρόοδο. Η ιστορία μας υπενθυμίζει ότι η «γενναιοδωρία» συχνά συνοδεύεται από κρυφά κόστη που καθυστερούν την ανάπτυξη της ηπείρου.
Μια νέα θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που ήρθε στο φως τον περασμένο Μάιο είναι ότι η βοήθεια προς τις λεγόμενες φτωχές χώρες στην υποσαχάρια Αφρική και τη Μέση Ανατολή θα πρέπει να συνδέεται με τα στρατηγικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Αυτά τα πακέτα [εταιρικής σχέσης] θα ενισχύσουν τη σύνδεση μεταξύ της εξωτερικής δράσης και των εσωτερικών προτεραιοτήτων, όπως η ενεργειακή ασφάλεια, η προμήθεια κρίσιμων πρώτων υλών», δήλωσαν η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen και ο Επίτροπος Προϋπολογισμού Piotr Serafin .
Ενώ αυτή η αναπροσαρμογή σηματοδοτεί ένα ρεαλιστικό, αν και αμφιλεγόμενο, νέο βήμα, η ιστορία υποδηλώνει ότι η εμπλοκή της Δύσης με την Αφρική, από τις πρώτες της συναντήσεις, έχει εμπλακεί κυρίως με υλικά και στρατηγικά συμφέροντα, συμπεριλαμβανομένης της εξόρυξης πρώτων υλών και της επιρροής σε κοινωνικοπολιτικές δομές.
Η παλιά ιστορία με καινούργια ρούχα
Η Αφρική ανέκαθεν προσέλκυε τις ευρωπαϊκές δυνάμεις λόγω των τεράστιων πόρων της και του νεαρού πληθυσμού της, ένας λόγος για την αποικιακή εισβολή και εκμετάλλευσή της υπό το πρόσχημα του ανθρωπισμού, με την κωδική ονομασία «εκπολιτιστική αποστολή».
Η εντυπωσιακή ομοιότητα μεταξύ της αποστολής εκπολιτισμού κατά την αποικιακή περίοδο και ορισμένων προγραμμάτων βοήθειας στον 21ο αιώνα υποδηλώνει ένα πράγμα: ότι η βοήθεια συνοδεύεται από ένα πέπλο που πρέπει να αποκαλυφθεί για να φανερωθεί το πραγματικό της κόστος.
Η κατάσταση στο Sahel χρησιμεύει ως ένα οδυνηρό παράδειγμα. Πρόσφατα, η βοήθεια αποσύρθηκε/ανεστάλη από την Μπουρκίνα Φάσο, το Μάλι και τον Νίγηρα, παρά το γεγονός ότι αυτές οι χώρες αντιμετωπίζουν ένοπλους αντάρτες, πολλοί από τους οποίους μπορούν να εντοπιστούν στην εισβολή του ΝΑΤΟ στη Λιβύη το 2011. Αυτό ήταν σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της απόφασής τους να διοχετεύσουν την εσωτερική τους κυρίαρχη πορεία προς την ανάπτυξη.
Μόνο στον Νίγηρα, η δημοσιονομική βοήθεια της ΕΕ ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ από το 2021 έως το 2024 για την εκπαίδευση, τη διακυβέρνηση και τη βιώσιμη ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένων περίπου 75 εκατομμυρίων ευρώ σε στρατιωτική υποστήριξη, ανεστάλη . Ενώ ο Νίγηρας επωφελήθηκε από αυτήν την αναπτυξιακή και ανθρωπιστική βοήθεια τα προηγούμενα χρόνια, οι κύριοι στόχοι της βοήθειας περιελάμβαναν τον έλεγχο της εξάπλωσης της παγκόσμιας τρομοκρατίας, καθώς και την αύξηση των μεταναστών που επιδιώκουν να εισέλθουν στην Ευρώπη μέσω του Νίγηρα και την προστασία των ευρωπαϊκών συμφερόντων στον τομέα της εξόρυξης.
Όσον αφορά τη μετανάστευση, μετά τη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Αφρικής στη Βαλέτα τον Νοέμβριο του 2015, η ΕΕ υιοθέτησε το Ταμείο Καταπιστεύματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Αφρική (EUTF), εστιάζοντας σε αυτό που θεωρούνταν παράτυπη μετανάστευση. Οι αρχές του Νίγηρα στη συνέχεια δελεάστηκαν με χρηματοδότηση από τη Γαλλία και πιέστηκαν πολιτικά να ψηφίσουν έναν περιοριστικό νόμο για την αντιμετώπιση αυτού που θεωρούνταν παράτυπη μετανάστευση, παρά την έντονη αντίσταση του τοπικού πληθυσμού.
Ενώ οι ίδιοι οι Νιγηριανοί δεν είναι γνωστοί για τη μετανάστευσή τους, η πρωτοβουλία αφορούσε μετανάστες που ταξιδεύουν μέσω του Νίγηρα στο δρόμο τους προς την Ευρώπη, λόγω της στρατηγικής του θέσης. Η αντίσταση του λαού, ωστόσο, οφειλόταν κυρίως στο γεγονός ότι η οικονομία της χώρας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους μετανάστες. Επιπλέον, η πρωτοβουλία δεν συμπεριέλαβε τοπικούς φορείς στην υιοθέτησή της, ενώ ο τοπικός πληθυσμός υφίσταται το κύριο βάρος των επιπτώσεών της, συμπεριλαμβανομένου του περιορισμού της ελεύθερης κυκλοφορίας των Νιγηριανών εντός της χώρας τους, καθώς και εντός της ECOWAS (Οικονομική Κοινότητα των Δυτικοαφρικανικών Κρατών).
Η κατάσταση είναι χειρότερη όσον αφορά άλλα κοινωνικά ζητήματα, όπως η ρύθμιση της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Μετά την ποινικοποίηση της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας στην Ουγκάντα, για παράδειγμα, η Νορβηγία και η Ολλανδία φέρεται να πάγωσαν περίπου 9 εκατομμύρια δολάρια σε βοήθεια, με τη Δανία να ανακαλεί τη βοήθειά της προς την κυβέρνηση της Ουγκάντα, παρά το γεγονός ότι η χώρα βασίζεται σε αυτήν για το 20% του ετήσιου προϋπολογισμού της. Ούτε καν ένα δάνειο υγειονομικής περίθαλψης από την Παγκόσμια Τράπεζα δεν γλίτωσε.
Όπως υποστήριξε ο Kwame Nkrumah, ο πρώτος πρόεδρος της Γκάνας, η άφιξη της βοήθειας έφερε μαζί της συνθήκες που περιόρισαν τη λήψη πολιτικών αποφάσεων από τις πρόσφατα ανεξάρτητες κυβερνήσεις. Με αυτόν τον τρόπο, οι πρώην αυτοκρατορικές δυνάμεις συνέχισαν να διατηρούν τον έλεγχο των κυβερνήσεων και των προϋπολογισμών των πρώην αποικιών τους.
«Πολύ άνιση» συνεργασία
Από οικονομικής άποψης, η Ευρώπη επωφελείται σημαντικά από τους ορυκτούς πόρους της Αφρικής. Οι εξαγωγές ουρανίου του Νίγηρα προς την ΕΕ αποτελούν βασικό παράδειγμα. Το μετάλλευμα ουρανίου του Νίγηρα αποτελεί περίπου το 25% της προμήθειας που χρησιμοποιείται από τους ευρωπαϊκούς πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής. Ενώ το μεγαλύτερο μέρος του ουρανίου που παράγεται στον Νίγηρα προορίζεται για την ΕΕ, ο κύριος εισαγωγέας του εντός της Ένωσης είναι η Γαλλία, όπου περίπου το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας παράγεται από πυρηνική ενέργεια.
Αυτή η εξάρτηση αυξήθηκε μετά το κλείσιμο των τελευταίων 230 ορυχείων στη Γαλλία στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Με αυτήν την πράξη, ο άρρητος υπολογισμός έγινε εμφανής: η ρύπανση του Νίγηρα είναι φθηνότερη από τη ρύπανση της Γαλλίας.
Η Orano, μια γαλλική εταιρεία εξόρυξης που ασχολείται με την εξόρυξη ουρανίου στον Νίγηρα, κατηγορείται εδώ και καιρό για την απελευθέρωση ατμοσφαιρικού αερίου ραδονίου-222, μιας ουσίας που συνδέεται με τον καρκίνο του πνεύμονα, στην πόλη λειτουργίας της, το Arlit. Ευρήματα μελέτης που διεξήχθη το 2000 αποκάλυψαν ότι «τα ποσοστά θνησιμότητας λόγω αναπνευστικής λοίμωξης στην πόλη [εξόρυξης] Arlit στον Νίγηρα είναι περίπου 16,19%, διπλάσια από τον εθνικό μέσο όρο του 8,54%.»
Ο πρώην υπουργός Ενέργειας του Νίγηρα,Mahaman Laouan Gaya, το 2023 περιέγραψε τη συνεργασία με τη Γαλλία ως «πολύ άνιση». Τόνισε ότι το 2010, ο Νίγηρας εξήγαγε ουράνιο αξίας 3,5 δισεκατομμυρίων ευρώ (3,8 δισεκατομμύρια δολάρια) στη Γαλλία, αλλά ο Νίγηρας έλαβε μόνο 459 εκατομμύρια ευρώ.
Αυτό συνέβη σε μια εποχή που το The Spectacles, ένα μέσο ενημέρωσης με έδρα τη Νιγηρία, ισχυρίστηκε ότι η Γαλλία είχε αγοράσει ουράνιο από τον Νίγηρα στην τιμή των 0,80 δολαρίων/κιλό, πολύ χαμηλότερη από την τιμή αγοράς της εποχής, η οποία ήταν περίπου 200 δολάρια, ενώ η Orano συνέχιζε να αποκτά δυσανάλογο μερίδιο της παραγωγής ουρανίου στον Νίγηρα.
Αυτές οι ενέργειες ανάγκασαν τη στρατιωτική κυβέρνηση του Νίγηρα να εθνικοποιήσει ένα από τα ορυχεία ουρανίου της. «Αντιμέτωπη με την ανεύθυνη, παράνομη και άδικη συμπεριφορά της Orano, μιας εταιρείας που ανήκει στο γαλλικό κράτος, ενός κράτους που είναι ανοιχτά εχθρικό προς τον Νίγηρα από τις 26 Ιουλίου 2023... η κυβέρνηση του Νίγηρα αποφάσισε, με πλήρη κυριαρχία, να εθνικοποιήσει την Somair», δήλωσαν οι αρχές .
Δυτικές ΜΚΟ και ορισμένες ανθρωπιστικές οργανώσεις αποτελούν το μέσο μέσω του οποίου φτάνει το μεγαλύτερο μέρος της ανθρωπιστικής βοήθειας στις ακτές της Αφρικής. Δεν είναι ασυνήθιστο να χρησιμοποιούν μέσα ενημέρωσης που παρουσιάζουν παιδιά από την Αφρική που έχουν μεταφερθεί σε άγνωστα χωριά, πολύ πέρα από τις εκτεταμένες αφρικανικές πόλεις, για να υποστηρίξουν στερεότυπα και να απεικονίσουν την ήπειρο ως μια περιοχή που κυριαρχείται από διαφθορά, συγκρούσεις, παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πείνα, φτώχεια και έλλειψη κοινωνικών παροχών.
Αυτές οι αφηγήσεις διατυμπανίζονται εκτενώς από ορισμένες εταιρείες μέσων ενημέρωσης, ενισχύοντας την αντίληψη ότι η Αφρική είναι εξαρτημένη και δυσλειτουργική, κοστίζοντας στην ήπειρο το εντυπωσιακό ποσό των 4,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε διογκωμένες πληρωμές τόκων ετησίως. Οι επενδυτές και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής έχουν αρχίσει να απορροφούν αυτές τις αφηγήσεις. Χαρακτηρίζουν τα δάνεια προς την ήπειρο ως επενδύσεις υψηλού κινδύνου και κατά συνέπεια χρεώνουν υψηλότερα επιτόκια από ό,τι θα υπήρχαν αν η ήπειρος θεωρούνταν οικονομικά και πολιτικά σταθερή, ειρηνική, αξιόπιστη και φιλική προς τους επενδυτές.
Αυτές οι απεικονίσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την τέλεση πιο σκόπιμα στοχευμένων πράξεων δολιοφθοράς. Για παράδειγμα, το 2024, ο David Hundeyin, ένας Νιγηριανός ερευνητικός δημοσιογράφος, φέρεται να απέρριψε μια δωροδοκία που προσφέρθηκε από την Dialogue Earth, μια ΜΚΟ με έδρα το Λονδίνο, για να σαμποτάρει το διυλιστήριο πετρελαίου Dangote στη Νιγηρία. Η κατασκευή της εγκατάστασης είχε χαιρετιστεί ως μια σημαντική πρόοδος για τη βιομηχανία πετρελαίου της Νιγηρίας. Κατατάσσεται πάνω από τα μεγαλύτερα διυλιστήρια της Ευρώπης όσον αφορά την παραγωγή και έχει μειώσει σημαντικά την εξάρτηση της χώρας από τις εισαγωγές πετρελαίου.
«Την περασμένη εβδομάδα έλαβα προσφορά 800.000 Naira (500 δολάρια) από μια διεθνή ΜΚΟ που ονομάζεται Dialogue Earth (παλαιότερα γνωστή ως China Dialogue Trust) για να γράψω ένα άρθρο που ουσιαστικά έλεγε ότι το διυλιστήριο Dangote είναι απαίσιο για το περιβάλλον επειδή κάτι αφορά περιβαλλοντική ανησυχία, κάτι αφορά κλιματική αλλαγή, κάτι αφορά πολιτική ενεργειακής μετάβασης, κάτι αφορά την COP28», κοινοποίησε στην επίσημη σελίδα του στο X.
«Προβατόσχημοι λύκοι»
Ένας από τους εξέχοντες παράγοντες σε αυτό το πρόγραμμα βοήθειας ήταν η Υπηρεσία Διεθνούς Ανάπτυξης των Ηνωμένων Πολιτειών (USAID), ένας οργανισμός που είχε αναλάβει την υποχρέωση εκταμίευσης κεφαλαίων και αναπτυξιακής βοήθειας στις λεγόμενες «αναπτυσσόμενες χώρες», ο οποίος έκλεισε από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ πέρυσι. Η συλλογιστική της οργάνωσης βασιζόταν στην ιδέα του John F. Kennedy, ότι η αμερικανική ασφάλεια συνδεόταν με την οικονομική πρόοδο και σταθερότητα άλλων χωρών.
Ο οργανισμός εκταμίευσε σχεδόν 44 δισεκατομμύρια δολάρια μόνο κατά το οικονομικό έτος 2023. Περίπου 12,1 δισεκατομμύρια δολάρια διατέθηκαν στην Υποσαχάρια Αφρική.
Ωστόσο, παρά την τεράστια οικονομική επένδυση, πολλές χώρες της υποσαχάριας Αφρικής παραμένουν βυθισμένες σε οικονομικές δυσκολίες, μερικές από αυτές, όπως η Νιγηρία, η Μπουρκίνα Φάσο, το Μάλι, ο Νίγηρας και το Τσαντ, κυρίως λόγω των ετών αγώνα κατά των ένοπλων ανταρτών. Παρόλο που τα Ηνωμένα Έθνη έχουν προειδοποιήσει ότι «Αυτά τα χρήματα (χρηματοδότηση τρομοκρατικών ομάδων) μπορούν να προέρχονται από νόμιμες πηγές, για παράδειγμα από επιχειρηματικά κέρδη και φιλανθρωπικές οργανώσεις, ή από παράνομες δραστηριότητες, όπως η εμπορία όπλων, ναρκωτικών ή ανθρώπων, ή οι απαγωγές», λίγα είναι γνωστά για το ποιες φιλανθρωπικές οργανώσεις χρηματοδοτούν τρομοκρατική δραστηριότητα στην Αφρική, μια πράξη για την οποία ο Scott Perry, βουλευτής των ΗΠΑ, πιστεύει ότι η USAID δεν μπορεί να απαλλαγεί από τις ευθύνες.
«Τα χρήματά σας (των Αμερικανών φορολογουμένων) 697 εκατομμύρια δολάρια συν την αποστολή μετρητών, χρηματοδοτούν το ISIS, την Αλ Κάιντα, τη Μπόκο Χαράμ, το ISIS Χορασάν, στρατόπεδο εκπαίδευσης τρομοκρατών. Αυτό χρηματοδοτεί», δήλωσε . Ο Πρόεδρος Τραμπ αναφέρθηκε στην οργάνωση ως « διοικούμενη από κάποιους τρελούς», ενώ ο δισεκατομμυριούχος της τεχνολογίας Έλον Μασκ δήλωσε «ήρθε η ώρα η εγκληματική υπηρεσία να πεθάνει».
Η Δρ. Arikana Chihombori-Quao, πρώην πρέσβειρα της Αφρικανικής Ένωσης στις ΗΠΑ, ήταν ακόμη πιο ευθύς, αποκαλώντας την υπηρεσία « προβατόσχημους λύκους», οι οποίοι διεξάγουν άνομες δραστηριότητες στην αφρικανική ήπειρο και αποσταθεροποιούν κυβερνήσεις μέσω του «διαίρει και βασίλευε » .
Οι δηλώσεις της τόνισαν το γεγονός ότι, ενώ ένα κλάσμα της χρηματοδότησης διοχετεύτηκε στην παροχή βασικών υπηρεσιών, οι πράξεις τους είχαν σε μεγάλο βαθμό πολιτικά κίνητρα, γεγονός που εξηγεί την αδυναμία της να επιφέρει σημαντική βελτίωση στις συνθήκες διαβίωσης των ανθρώπων όπου λειτουργούσε. Οι πολυπλοκότητες που περιβάλλουν το έργο της USAID αντικατοπτρίζουν τη δυσαρέσκεια με αυτό που πολλοί θεωρούν απόκλιση του οργανισμού από τον κατοχυρωμένο σκοπό του. Υποτίθεται ότι συμμετείχε σε πράξεις παραπλανητικής φιλανθρωπίας, εξ ου και η ανάγκη διάλυσής της.
Με λίγα λόγια, το ζήτημα της βοήθειας προς την Αφρική αφορά πρωτίστως το πραγματικό κόστος αυτής της βοήθειας. Οι αφρικανικές χώρες θα πρέπει να επανεκτιμήσουν και ενδεχομένως να καταργήσουν ορισμένα προγράμματα βοήθειας. Η διαδικασία μπορεί να είναι αργή και επώδυνη, αλλά όπως είπε κάποτε ο Thomas Sankara, αλλά « είναι , είτε οι Αφρικανοί παίρνουν σαμπάνια για λίγους είτε ασφαλές πόσιμο νερό για όλους».
Ἀπό : swentr.site
* Ο Maxwell Boamah Amofa είναι ερευνητής στο Κέντρο Μεταβατικής Δικαιοσύνης Δυτικής Αφρικής (WATJ) και Συντονιστής Διεθνών Συνεργασιών για την Αφρικανική Ανάπτυξη (IPAD)
Κατά καιρούς ἔχουμε γράψει πολλά ἀνάλογα θέματα, τόσο γιά τούς «προβατόσχημους λύκους » ὅσο και γιά τά λυκόρνια πού δέν ἔχουν σταματήσει αἰῶνες τώρα νά πίνουν τό αἷμα τῆς δυστυχοῦς Ἀφρικῆς. Ἀπό ποῦ νά ξεκινήσῃ κανείς ( βλέπε Cecil Rhodes, Ernest Oppenheimer ) καί ποῦ νά τελειώσῃ ( Bernard-Henri Lévy) ;
Μπορεῖ ἁπλῶς νά σταθῇ σέ κάτι πολύ, μά πολύ σημαντικό : Στήν συντριπτική τους πλειοψηφία ὅλοι αὐτοί, στήν ὅποια ἀπό τίς δύο κατηγορίες κι᾿ἄν ἀνήκουν, ἔχουν ἕνα κοινό πού λέει πολλά : εἶναι ἑβραῖοι ...
Τό μεγάλο σχέδιο τοῦ 20ου αἰῶνος»
Ἡ ἐξουσία τους βασίζεται στήν ἀνθρώπινη ἠλιθιότητα.
Ἡ Κρυφή ἱστορία τοῦ 20ου αἰῶνος
Ὅσο γιά τό παγκοσμίου ἐμβελείας, ἀρχιλυκόρνιο Bernard-Henri Lévy, εἶναι τόσα πολλά ! Ἐδῶ ὅλα
Ἡ Πελασγική
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου