Ὁ Γέρος τοῦ Μωριᾶ !

Ο ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ , ἔργο τῆς Σοφίας Βλάχου ἐδῶ

 -Κολοκοτρώνα ! Κολοκοτρώνα ! 

Ἔτσι ἔλεγαν τά τουρκάκια στά βάθη τῆς Ἀσίας καί τό αἷμα τους ἐπάγωνε. Ἡ φαντασία τους τόν ἔπλαθε τεράστιο γίγαντα μέ τρία μάτια. Τό μεσιανό, πελώριο, ἐπάνω ἀπό τήν μύρη, στό μέτωπο. Τόν ἤθελαν τριχωτό σάν ἀρκούδαμέ φοβερά δόντια κάπρου,γυριστά, κοφτερά σάν χατζάρια.  

Καὶ πῶς τὸν ἐφαντάσθηκαν οἱ Εὐρωπαῖοι ; Μεγαλοκέφαλο, τρομερὸν ἀτσίγγανο μ᾽ ἀλλοίθωρα μάτια. Καὶ οἱ ἄλλοι, ποὺ τὸν εἶδαν κοντά; Μυτερὸ σταχτόχρωμο βράχο, ἀπ᾽ αὐτοὺς ποὺ εἶναι σπαρμένοι στὸ Αἰγαῖο,ἄγρια μορφή, σκαμμένη ἀπὸ τὸν καιρό, χαλασμένη ἀπὸ τὸν πόλεμο, φαγωμένη ἀπὸ τὴν ἀδιάχοπη ἀνησυχία, ὅμοια μὲ βράχο, ποὺ τὸν δέρνουν τὰ κύματα. Καὶ ἕνας Γάλλος συνταγματάρχης, ποὺ ἧταν μαζί του στὴν Τρίπολι, σ᾽ ὁλάκερη τὴν πολιορκία, τοῦ κολλάει ἕνα μουστάκι πελώριο.

Ἕνας νέος εἶχε φθάσει ἀπὸ τὰ βάθη τῆς Ἀνατολῆς, στὰ 1823, πρόσφυγας στὴν Τρίπολι. Μὲ φαντασία γεμάτη ἀπὸ τὰ παραμύθια τῆς Ἀσίας γιὰ τὸν Κολοκοτρώνη, ἔτρεξε,ἅμα ἔφθασε, στὸ σπίτι του νὰ ἰδῇ τὸ ὑπεράνθρωπο τέρας. Εὑρῆκε κόσμο πολὺ ἐκεῖ πέρα. Ὁ Γέρος ἦταν μὲ ἄλλους καπεταναίους, σὲ ἕνα ἰσόγειο δωμάτιο, ἀμέσως μετὰ τὴν αὐλή. Λαὸς καὶ ἔνοπλοι ἀκόλουθοι ἔφραζαν τὴν πόρτα. Ὁ νέος δὲν μποροῦσε νὰ ἰδῇ τίποτα, ἔσπρωχνε καὶ σπρωχνότανε νὰ ἀνοίξῃ δρόμο. Ὁ Οἰκονόμου, γραμματικὸς τοῦ ἀρχηγοῦ, τὸν ἔβλεπε, τοῦ κίνησε τὴν περιέργεια.

- Ποῦ θὲς νὰ πᾶς; τὸν ρώτησε. Τί γυρεύεις;

- Νὰ ἰδῶ τὸν Κολοκοτρώνη.

Ὁ Οἰκονόμου τὸν ἐβοήθησε νὰ φθάσῃ ἕως τὴν θύρα.

- Μὰ ποιός εἶναι; Ποιός;

Ἐκοίταξε ὅλους τοὺς ἄλλους, ἔξω ἀπὸ τὸ Γέρο, καὶ ἃς ἦταν ὀρθός. Ὅταν τοῦ εἶπαν τέλος « αὐτὸς εἶναι », ἀπόμεινε βουβός, σὰν κάποιος ποὺ βλέπει νὰ σωριάζεται ἐμπρός του πύργος τετράψηλος. Δὲν μποροῦσε νὰ ᾿ρθῇ στὰ σύγκαλά του. Σὰν νὰ μὴν ἦταν ἐκεῖ κανένας ἄλλος, εἶπε δυνατὰ μιλῶντας μὲ τὸν ἑαυτό του:

- Μπᾶ! εἶναι σὰν ὅλους τοὺς ἀνθρώπους.

Ἂν τὸ φυσικὸ μποροῦσε ποτὲ νὰ δώσῃ τὴν παραμικρὴ ἰδέα τοῦ μεγαλείου τῆς ψυχῆς, νὰ ζωγραφήσῃ τὴν ἀπροσμέτρήτη δύναμί της, αὐτὸ δὲν ἦταν σίγουρα τὸ δικό του φυσικό. Ἀνάστημα μέτριο, κορμὶ κανονικό, συμμετρικό, λιγνό,σβέλτο, χωρὶς τίποτε τὸ ἐξαιρετικό. ᾿Εμπρὸς σὲ ἄλλους κλέφτες θὰ φαινότανε νᾶνος. Ἡ μορφὴ του, σουρωμένη, ξεροψημένη, ἔδειχνε ἀκόμη πιὸ ἀδύνατη μέσα στὰ μακριὰ μαλλιά του, ποὺ ἐκυμάτιζαν στοὺς ὥμους. Τὸ μέτωπό του, ψηλὸ καὶ στερεό, αὐλάκωναν δυὸ τρεῖς βαθειὲς ρυτίδες. 'Η μύτη του, κάπως χονδρή, μεγαλούτσικη, ἐλαφρὰ γυριστή. Δυὸ μεγάλες γραμμὲς ἐπάνω ἀπὸ τὸ δασὺ μουστάκι, κατέβαιναν ἀπὸ τὴν ἄκρη τῶν ρουθουνιῶν καὶ ἔζωναν μὲ ἕνα μισοφέγγαρο, τὸ πλατύ, παχὺ στόμα του. Ἕνα δόντι ἐκαβαλλίκευε λιγάκι τὸ κάτω χεῖλος, ποὺ δὲν ἔσμιγε ἐντελῶς μὲ τὸ ἐπάνω. Τὸ σαγόνι του ἄρχιζε μὲ ἀδρὴ γραμμή, ἔσβηνε ὅμως πιὸ κάτω ἀπαλά, Δὲν εἶχε μεγάλα μάτια. Κάτω ἀπὸ πυκνὰ φρύδια, μέσα στὶς βαθειὲς κόγχες τους, ἐφαίνονταν μάλιστα μικρότερα πολὺ ἀπὸ ὅσο ἦταν πραγματικά. Ἡ ἔκφρασίς τους ἐστεκόταν ὅλη στὴν ματιά του. Ἥσυχη, ἄμεση, ἄτρομη, ἐχωνόταν ὁλόισια, σὰν μύτη ἀτσαλιοῦ, στὸ εἶναι τῶν ἄλλων!

Ἧταν κοντολογῆς μορφὴ χαρακτηριστική, μὰ ὄχι φωναχτή καὶ αὐστηρή, χωρὶς νὰ εἶναι ἄγρια. Κάτι ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ ξαφνιάσῃ στὸ τραχύ του πρόσωπο δὲν ἦταν οὔτε μύτες,οὔτε στόματα, οὔτε μῆλα πεταγμένα καὶ βαθουλώματα, μὰ ἕνας ἀέρας, γεμᾶτος χριστιανικὴ ἐγκαρτέρησι͵ βαθειὰ καλωσύνη καὶ ἀνθρωπιά, μιὰ γλύκα σὰν ἀσκητής, ποὺ δὲν ἥξερες τί γυρεύει σ᾽ ἕναν πρωτοκλέφτη, ποὺ εἶχε σπείρει μὲ ἀνοικτὰ τὰ χέρια, τόσες φορές, τὸν θάνατο.

Εύχολο δὲν ἦταν νὰ διαβάσῃς αὐτὴ τὴν μορφή. Κάτω ἀπὸ τὴν ἐπιφανειακὴ ἁπλότητά της, ἐξεχώριζες τὶς πιὸ σύνθετες καὶ ἀπροσδόκητες ἐνώσεις. Ἔφθανε πολλὲς φορὲς ἕνας λόγος, γιὰ νὰ πάρῃ τὸ ἥσυχο μάτι του μιὰ ἔκφρασι τρομερή, παγερή. Τὸ πρόσωπό τοῦ ἄλλαζε ἀπότομα. Ὁ ἀγγελικὸς ἀέρας τῆς ταπεινοφροσύνης καὶ τῆς ὑποταγῆς, ἡ ἐγκαρδιότης καὶ ἡ γλύκα ἔσβηναν στὴν στιγμή. ᾿Εφώναζε σὰν λεοντάρι. Καὶ ἀντιλαλοῦσαν τὰ φαράγγια τοῦ Μωριᾶ, σὰ νὰ ἐβροντοῦσε ἀπὸ ψηλά. Τὸ ἴδιο καὶ στὸ ξέσπασμα τοῦ κεφιοῦ του. Μὰ ἕνας μονάχα θὰ μποροῦσε νὰ σταθῇ πλάι του. Ὁ νικητής τῆς Ἀράχωβας. Μεγάλος στρατιώτης, γεννημένος στρατηγός, ὁ Καραϊσκάκης.

Ἀλλὰ θὰ ἐστένευε κανένας πολὺ παράξενα τὴν μορφὴ τοῦ Γέρου, ἄν τὸν ἔπαιρνε σὰν ἁπλῇ στρατιωτιχκὴ ἀξία. Ὁ Ἰμπραήμ μάλιστα ἔφθασε νὰ πῇ, ὅτι ὁ Κολοκοτρώνης, ὡς στρατιωτικός, δὲν ἄξιζε δυὸ παρᾶδες  Ὅχι σωστός, βέβαια, λόγος, ἀφοῦ καὶ αὐτὸς ὁ Γάλλος στρατηγὸς Ῥαιμπώ, ποὺ δὲν ἐχώνευε διόλου τὸν Κολοκοτρώνη, τοῦ ἀναγνωρίζει τὴν « φυσικὴ ἀντίληψι τοῦ πολέμου », μὲ ἄλλα λόγια τὸ στρατηγικὸ μυαλό. 

Μὰ ὁ Κολοκοτρώνης δὲν εἶναι μονάχα ὁ μεγάλος πολέμαρχος. Εἶναι κάτι πολὺ πλατύτερο ἀπ' αὐτό. Εἶναι ὁ γνήσιος « ἄνθρωπος τοῦ Εἰκοσιένα ».

Δὲν ὑπάρχουν γιὰ τὸν Κολοκοτρώνη ραγιᾶδες.

- Ἕλληνες  ! φωνάζει στὸν ἐλεύθερο λαό, ποὺ θέλει νὰ ξεσηκώσῃ ὁλάκερο.

φωτό

Βλαστάρι τοῦ Μωριᾷ μιλεῖ σὰν ἀρχηγὸς λαοῦ, ποὺ δὲν ἐδέχθηκε ποτὲ ζυγό. Εἶναι γεμᾶτος ἀπὸ τὴν ἀνάμνησι καὶ τὴν ὑπερηφάνεια γιὰ τὰ παλιὰ Ἑλληνικὰ τρόπαια. Ἔρχεται νὰ ξαναδέσῃ, τὴν κομμένη παράδοσι.

Ὅταν ἐπῆραν τὸ Ναύπλιο, ἐπῆγε ὁ Ἄγγλος πλοίαρχος Ἄμιλτον καὶ τὸν εἶδε. Τοῦ εἶπε ὅτι ἔπρεπε νὰ ζητήσουν οἱ Ἕλληνες συμβιβασμὸ καὶ ἡ ᾿Αγγλία νὰ μπῇ στὴ μέση.

- Αὐτὸ δὲν γίνεται, εἶπε ξερὰ ὁ Κολοκοτρώνης. ἐλευθερία ἣ θάνατος! ᾿Εμεῖς ποτὲ συμβιβασμὸ δὲν ἐκάμαμε μὲ τὸν Σουλτάνο. Ἄλλους ἔκοψε, ἄλλους ἐσκλάβωσε μὲ τὸ σπαθὶ καὶ ἄλλοι, καθὼς ἐμεῖς, ἐζούσαμε ἐλεύθεροι ἀπὸ γενιὰ σὲ γενιά. Ὁ βασιλέας μας ἐσκοτώθη καμμιὰ συνθήκη, δὲν ἔκαμε. Η φρουρά του εἶχε παντοτινὸ πόλεμο μὲ τοὺς Τούρκους καὶ δυὸ κάστρα ἦταν ἄπαρτα.

- Ποιά εἶναι ἡ φρουρά του; Καὶ ποιά τὰ κάστρα:

- Ἡ φρουρὰ τοῦ βασιλιὰ μας εἶναι οἱ κλέφτες. Καὶ τὰ κάστρα μας. ἡ Μάνη, τὸ Σούλι καὶ τὰ βουνά.

Ὁκτὼ γενιὲς Κολοκοτρωναίων ἐστάθηκαν μὲ τὸ σπαθὶ στὸ χέρι κατὰ τῶν Τούρκων. Ἀβοήθητος, ἀφημένος τόσες φορὲς ἀπὸ τὸ πρῶτο φυσέκι. Καὶ ὅμως ἐφύσησε στοὺς Ἕλληνες τὴν ἀδάμαστη πνοή, ποὺ ἐψύχωνε τὰ δικά του στήθη. Τοὺς ἀπλοῦς γεωργούς, ἀπὸ λαγούς, ποὺ ἔτρεμαν τὰ ὅπλα καὶ ἄκουγαν «Τοῦρκοι» καὶ ἐγίνονταν ἄφαντοι, σὲ λίγες ἑβδομάδες μέσα τοὺς ἀνέδειξε ἥρωες καὶ σὲ λίγο ἐρωτοῦσαν:

- Ποῦ εἶναι οἱ Τοῦρκοι;

Γιὰ νὰ τοὺς κυνηγήσουν. Τοὺς ἔμαθε νὰ ἀγαπιοῦνται, νὰ πονοῦν ὁ ἕνας τὸν ἄλλον, τόσο νὰ φυλάγωνται, ὅσο καὶ νὰ ἀψηφοῦν τὰ βόλια. Νὰ μάχωνται ἐναντίον τοῦ ἱππικοῦ, νὰ ρίχνουν φρούρια δυνατά, νὰ συντρίβουν καὶ νὰ σκορπίζουν στρατιές.  Νὰ σέρνουν νικημένους τοὺς πασᾶδες, νὰ κερδίζουν μὲ τὸ σπαθί τοὺς ἄρματα βαρύτιμα καὶ μυριοπλουμισμένα.

Στὰ Δερβενάκια, στὴν καταστροφὴ τοῦ Δράμαλη, ἕνας νέος χωριάτης μὲ μιὰν ἀγκλίτσα ἐστεκόταν ἐμπρός τον καὶ ἐχάζευε.

- Τί εἶσαι ἐσύ, Ἕλληνα ;

- Βοσκός.

- Καὶ γιατί δὲν πᾷς νὰ πολεμήσῃς ;

- Δὲν ἔχω ἄρματα.

- Καί ἡ ἀγκλίτσα εἶναι ὅπλο, Ἕλληνα ! Πήγαινε μ᾿αὐτή νά σκοτώσῃς Τούρκους καί νά πάρῃς τ᾿ἄρματά τους. 

Ἐγύρισε κάποτε σάν ἀστακός, ἐτρόμαξε κι᾿ὁ ἴδιος νά τόν γνωρίσῃ. Τόν εἶχε ἀλλάξει σέ πολεμιστή μέσα σέ λίγες ὥρες. Ἐφύτεψε τήν ἀσάλευτη πίστι του βαθιἀ στούς ἄλλους. Καί στίς πιό δύσκολες ὥρες, ὅταν καί οἱ δυνατώτεροι ἐλύγιζαν σάν καλάμια, ἔφθανε νά κτυπήσῃ τήν γῆ μέ τό σπαθί του, γιά νά βγάλῃ νέους πολεμιστές. 

" Ὁ Γέρος τοῦ Μωριᾶ"   τοῦ  Σπύρου Μελᾶ ( διασκευή) 

ἀπό τό Ἀναγνωστκό ΣΤ΄ Δημοτικοῦ ( 1967 ) σελ. 63-68

φωτό

ΖΗΤΩ Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΙΣ ΤΟΥ 1821 !  

ΖΗΤΩ ΟΙ ΜΕΓΑΛΟΙ ΗΡΩΕΣ !  

ΖΗΤΩ ΟΙ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΑΙΟΙ ! 

ΖΗΤΩ Ο ΑΘΑΝΑΤΟΣ ΜΩΡΙΑΣ ! 

Οἱ Κολοκοτρωναῖοι 

Λάμπει ὁ ηλιος στά βουνά, λάμπει καί στά λαγκάδια, 

Ἔτσι λάμπει καί ἡ κλεφτουριά, οἱ Κολοκοτρωναῖοι 

πὄχουν τ᾿ἀσήμια τά πολλά, τίς ἀσημένιες πάλες,

ὅπου δέν καταδέχονται τήν γῆς νά τήν πατήσουν.

*

Καβάλλα πᾶν᾿ στήν ἐκκλησιά, καβάλλα προσκυνᾶνε 

καβάλλα παίρν᾿ἀντίδωρο ἀπ᾿ τοῦ παπᾶ τό χέρι. 

Ῥίχνουν φλωριά στήν Παναγιά, φλωριά καί στούς ἁγίους

καί στόν ἀφέντη τόν Χριστό, τίς ἀσημένιες πάλες. 

                                                                     "δημῶδες"

  ἀπό τό Ἀναγνωστκό ΣΤ΄ Δημοτικοῦ ( 1967 ) σελ. 69  

Ἡ Πελασγική