" Οὐδείς ἐλεύθερος ἑαυτοῦ μή κρατών"

" Ἀνέχου κι᾿ἀπέχου "  

"Τὸ καλῶς ζῆν του πολυτελῶς διαφέρει: τὸ μὲν γὰρ ἐκ σωφροσύνης καὶ αὐταρκείας καὶ εὐταξίας καὶ κοσμιότητος καὶ εὐτελείας παραγίνεται, τὸ δὲ ἐξ ἀκολασίας καὶ τρυφῆς καὶ ἀταξίας καὶ ἀκοσμίας. "

"Δὲν δημιουργεῖ, ἡ φτώχεια, τὴ λύπη, ἀλλὰ ἡ ἐπιθυμία. Οὔτε ὁ πλοῦτος λυτρώνει ἀπὸ τοὺς φόβους, ἀλλὰ ἡ λογική. Ἄν, λοιπόν, ἀποκτήσεις λογική, οὔτε τὰ πλούτη θὰ ἐπιθυμῇς οὔτε τὴν φτώχεια θὰ κατηγορῇς." 

"Ὁ ἄνθρωπος ρέπει ἐκεῖ ποὺ βρίσκεται τὸ "ἐγὼ" καὶ τὸ "δικό μου". Ἂν βρίσκεται στὴν σάρκα, αὐτή μας κυριαρχεῖ, ἂν βρίσκονται στὴν ἐλεύθερη βούληση, αὐτή. Ἂν βρίσκονται στὰ ἐξωτερικὰ πράγματα, αὐτά. Συνεπῶς, ἂν τὸ ἐγὼ βρίσκεται ἐκεῖ ποὺ βρίσκεται ἡ ἐλεύθερη βούληση, μόνο τότε θὰ εἶμαι ὁ φίλος, ὁ γιὸς καὶ ὁ πατέρας ποὺ πρέπει νὰ εἶμαι. Συμφέρον μου, δηλαδή, θὰ εἶναι νὰ διατηρῶ τὴν πίστη, τὸν σεβασμό, τὴν ἀνοχή, τὴν ἐγκράτεια, τὶς σχέσεις μου μὲ τοὺς ἄλλους. Ἀλλά, ἂν βάλω, τὸν ἑαυτό μου ἀπὸ τὴν μιὰ μεριὰ καὶ τὴν τιμιότητα ἀπὸ τὴν ἄλλη, γίνεται τόσο ἰσχυρὸς ὁ λόγος του Ἐπίκουρου ὅτι "ἡ καλοσύνη ἢ δὲν εἶναι τίποτα ἤ, ἂν ὑπάρχει, εἶναι ὅ,τι νομίζουν οἱ ἄνθρωποι." 

"Ἂν προσέξουμε, θὰ δοῦμε ὅτι τὸ λογικὸ ὄν δὲν καταπιέζεται ἀπὸ τίποτε ἄλλο παρὰ ἀπὸ τὸ παράλογο καὶ ὅτι, ἀντίθετα, τίποτα δὲν τὸν τραβᾶ περισσότερο ἀπὸ ὅσο τὸ λογικό. Ἀλλά, οἱ ἔννοιες αὐτές, τοῦ λογικοῦ καὶ τοῦ παραλόγου, γίνονται διαφορετικὰ ἀντιληπτές, ἀπὸ τὸν καθένα, ὅπως καὶ οἱ ἔννοιες τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ κακοῦ, τοῦ συμφέροντος καὶ τοῦ ἀσύμφορου. Γι’ αὐτὸ χρειαζόμαστε κατὰ κύριο λόγο ἐκπαίδευση, γιὰ νὰ μάθουμε νὰ προσαρμόζουμε, σύμφωνα μὲ τὴν φύση, τὶς ἔννοιες τοῦ λογικοῦ καὶ τοῦ παραλόγου στὶς συγκεκριμένες περιπτώσεις." 

"Τί κάνουμε στὴν περίπτωση τοῦ γραψίματος; Μπορῶ νὰ γράψω τὸ ὄνομα τοῦ Δίωνα, ὅπως θέλω; Ὄχι, ἀλλὰ μοῦ μαθαίνουν νὰ θέλω νὰ τὸ γράψω ὅπως πρέπει νὰ γράφεται. Ὅταν πρόκειται γιὰ μουσική; Τὸ ἴδιο. Ὅσο γιὰ τὶς τέχνες καὶ τὶς ἐπιστῆμες; Τὸ ἴδιο, ἀλλιῶς, θὰ ἦταν τελείως ἀνώφελο νὰ μαθαίνουμε ὁτιδήποτε, ἂν ὁ καθένας μποροῦσε νὰ προσαρμόζῃ τὶς γνώσεις του κατὰ τὴν βούλησή του. Μόνο, λοιπόν, γιὰ τὸ πιὸ σοβαρὸ καὶ πιὸ σπουδαῖο ζήτημα ποὺ εἶναι ἡ ἐλευθερία, θὰ ζητοῦσα πράγματα στὴν τύχη; Καθόλου. Ἀλλὰ ἐκπαίδευση σημαίνει ἀκριβῶς νὰ μαθαίνουμε νὰ θέλουμε κάθε πρᾶγμα ὅπως συμβαίνει. Καὶ πῶς συμβαίνει; Ὅπως ὅρισε αὐτὸς ποὺ ὁρίζει. Ὅρισε, δηλαδή, νὰ ὑπάρχει καλοκαίρι καὶ χειμῶνας, εὐφορία καὶ ἀφορία, ἀρετὴ καὶ κακία καὶ ὅλα αὐτὰ τὰ ἀντίθετα γιὰ νὰ ἐναρμονιζόμαστε μὲ τὸν ἑαυτό μας." 

"Νὰ ἡ ἀρχὴ τῆς φιλοσοφίας: Ἡ συνείδηση τῆς διαμάχης τῶν ἀνθρώπων μεταξύ τους, ἡ ἀναζήτηση τῆς προέλευσης τῆς διαμάχης, ἡ καταδίκη τῆς ἁπλῆς γνώμης, ἡ δυσπιστία πρὸς αὐτὴν τὴν ἄποψη καὶ κάποια ἔρευνα γιὰ τὸ ἂν ἡ ἄποψή μας εἶναι σωστὴ ἢ λάθος, καὶ ἡ ἀνεύρεση κάποιου κανόνα, ὅπως ἀνακαλύψαμε τὴν ζυγαριὰ γιὰ νὰ μετρᾶμε τὰ βάρη ἢ τὴν στάθμη, γιὰ νὰ κρίνουμε τὸ ἴσιο καὶ τὸ στραβό.» 

"Ἄνθρωπέ μου, ἐξέτασε πρῶτα τὸ πρᾶγμα καὶ μετὰ τὴν ἴδια σου τὴν φύση καὶ τί μπορεῖς νὰ σηκώσῃς. Ἂν θέλεις νὰ γίνῃς παλαιστής, κοίτα τοὺς ὤμους σου, τοὺς μηρούς σου, τὴν μέση σου. Ὁ καθένας ἄλλωστε γεννιέται γιὰ διαφορετικὸ πρᾶγμα. Νομίζεις ὅτι μὲ αὐτὰ ποὺ κάνεις, μπορεῖς νὰ φιλοσοφήσῃς; Νομίζεις ὅτι μπορεῖς νὰ τρῶς καὶ νὰ πίνῃς ὅπως τὸ κάνεις, νὰ ὀργίζεσαι τὸ ἴδιο, νὰ δείχνῃς τὴν ἴδια κακὴ διάθεση; Πρέπει νὰ ξαγρυπνᾶς, νὰ κοπιάζῃς νὰ νικήσῃς κάποιες ἐπιθυμίες σου, ν’ ἀπομακρυνθῇς ἀπὸ τοὺς δικούς σου, νὰ ὑποστῇς τὴν περιφρόνηση καὶ τοῦ μικροῦ δούλου, τὴν κοροϊδία ὅλων αὐτῶν ποὺ συναντᾶς, νὰ ἔχῃς σὲ ὅλα τὸ μικρότερο μερίδιο, στὴν ἐξουσία, στὶς τιμές, στὸ δικαστήριο. Ὅταν θὰ ἔχῃς σταθμίσει τὰ παραπάνω, ἐφ’ ὅσον τὸ κρίνεις, ἔλα, ἂν θέλεις, νὰ τ’ ἀνταλλάξῃς μὲ τὴν ἀπάθεια, τὴν ἐλευθερία, τὴν ἀταραξία.   λίγο νὰ νυστάξῃς καὶ χάνεις ὅλα ὅσα ἔχεις συγκεντρώσει μέχρι τώρα. Νὰ προσέχεις, λοιπόν, τὶς παραστάσεις σου, νὰ ἐπαγρυπνῇς. Δὲν εἶναι λίγα αὐτὰ ποὺ διαφυλάσσεις. Εἶναι ἡ αἰδώς, ἡ πίστη, ἡ εὐστάθεια, ἡ ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τὰ πάθη, ἀπὸ τὴν λύπη, ἀπὸ τὸν φόβο, ἀπὸ τὴν ταραχή, μὲ μιὰ λέξη ἡ ἐλευθερία. Πόσο πουλᾶς ὅλα ἐτοῦτα; Κοίταξε πόσο ἀξίζουν." 

"Ἡ σχολὴ τοῦ φιλοσόφου, ἄνδρες, εἶναι ἰατρεῖο, δὲν πρέπει νὰ βγαίνετε χαρούμενοι ἀλλὰ πονεμένοι. Δὲν ἔρχεστε βέβαια ἂν εἶστε ὑγιεῖς, ὁ ἕνας ἔχει τὸν ὦμο βγαλμένο, ὁ ἄλλος ἔχει ἀπόστημα, ὁ ἄλλος συρίγγιο κι ὁ ἄλλος πονοκέφαλο. Καὶ θὰ καθίσω ἐγὼ νὰ σᾶς λέω ὡραῖα λόγια καὶ φρασοῦλες, γιὰ νὰ μὲ ἐπαινέσετε καὶ νὰ φύγετε, ὁ ἕνας μὲ τὸν ὦμο ὅπως τὸν ἔφερε, ὁ ἄλλος μὲ τὸν ἴδιο πονοκέφαλο, ὁ ἄλλος μὲ τὸ συρίγγιο κι ὁ ἄλλος μὲ τὸ ἀπόστημα;" 

"Ἂν κάποιος ἔχει κατανοήσει τὴν ὀργάνωση τοῦ κόσμου, ἂν ἔχει διδαχτεῖ ὅτι τὸ μέγιστο, τὸ σπουδαιότερο καὶ τὸ καθολικότερο ὅλων εἶναι τὸ σύστημα ποὺ ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ τοὺς ἀνθρώπους, ὅτι ἀπὸ τὸν Θεὸ ρίχτηκαν οἱ σπόροι ποὺ δημιούργησαν, ὄχι μόνο τὸν πατέρα ἢ τὸν παπποῦ του, ἀλλὰ κάθε τι ποὺ γεννιέται κι ἀναπτύσσεται πάνω στὴν γῆ καί, ἰδιαίτερα, τὰ λογικὰ ὄντα πού, μόνο αὐτὰ ἀπὸ τὴν φύση τους κοινωνοῦν τοῦ Θεοῦ, συνδεδεμένα μὲ αὐτὸ διὰ τῆς λογικῆς, τότε γιατί νὰ μὴν ὀνομάζῃ τὸν ἑαυτό του πολίτη τοῦ κόσμου; Γιατί νὰ μὴν τὸν ὀνομάζει τέκνο τοῦ Θεοῦ;" 

"Ὡστόσο δὲν παρέλειψε [ὁ Θεὸς] νὰ τοποθετήσῃ πλάϊ σὲ κάθε ἄνθρωπο, ὡς κηδεμόνα, τὸν ἀγαθὸ δαίμονα τοῦ καθενός." 

" Οὐδείς ἐλεύθερος ἑαυτοῦ μή κρατών" 

                  - Ἐπίκτητος            

                       

Οἱ ῥήσεις ἀπό ἐδῶ, ἐδῶ , φωτό

Ἡ Πελασγική